پارچه‌ی رو با چهار ویژگی نوع لایی را تعیین می‌کند: وزن (سبک، متوسط یا سنگین)، ساختار (بافته یا کشباف)، کشسانی، و تحمل حرارت. چارت Vlieseline لایی را بر همین اساس جدا می‌کند: برای هر دسته‌ی وزنی پارچه لایی جداگانه، برای پارچه‌ی کشی لایی کشباف، و برای پارچه‌ی حساس به حرارت لایی جداگانه (Vlieseline).

این صفحه قدم دوم راهنمای انتخاب لایی است. قدم اول، لایی برای هر قسمت لباس، را پیش از این صفحه بخوانید.

چهار ویژگی پارچه که باید بسنجید

یک نکته‌ی عمومی دیگر: آهار و مواد تکمیلی جلوی چسبیدن لایی را می‌گیرند. Pellon می‌گوید پارچه را پیش از لایی‌زدن بشویید تا آبرفتش گرفته شود و مواد تکمیلی برود (Pellon). Vlieseline هم برای پارچه‌ی رنگی‌ای که لایی رویش نمی‌چسبد، بخاردادن یا شستن و اتوکردن پیش از پرس را پیشنهاد می‌کند (Vlieseline). اگر آبرفت پارچه و لایی بیش از ۲٪ با هم فرق کند، پیوند بعداً در شست‌وشو پاره می‌شود (King، DTC، ۲۰۱۷).

پارچه به پارچه

جین

• قسمت‌ها: در شلوار، Freudenberg برای کمر، درز، لبه‌ی جیب و سجاف پایین نوار پیشنهاد می‌کند. چارت Vlieseline برای کمر پارچه‌ی سنگین نوارهای کمر و برای قطعه‌های کوچک پارچه‌ی سنگین لایی بافته (G 700 و G 710) را می‌آورد (Freudenberg؛ Vlieseline).
• شست‌وشو: جین اغلب شست‌وشوی آنزیمی یا سنگ‌شور دارد. قاعده‌ی سازنده‌ی درجه‌یک برای لایی در این شست‌وشوها پیدا نکردیم؛ جزئیات در لایی و شست‌وشو.
• آبرفت: در پژوهشی روی پاکت پیراهن، پارچه‌ی پنبه‌ای بعد از لایی‌زدن بیشتر از پلی‌استر-پنبه جمع شد (Girija و Rajagopal، ۲۰۲۳). پس روی جین پنبه‌ای، آبرفت را روی نمونه اندازه بگیرید.
• لایی نبافته‌ی ۶۵ گرمی: برای درب جیب و قطعه‌های کوچک در منطق سازنده جا دارد؛ برای کمر جین که زیر کشش زیاد است، مسیر سازنده‌ها نوار یا لایی بافته است.

پلی‌استر بافته و مازراتی

منبعی پیدا نکردیم که «مازراتی» را تعریف کند؛ اینجا آن را پارچه‌ی کت‌وشلواری بافته از پلی‌استر در نظر گرفته‌ایم.

• رنگ: رنگزاهای دیسپرس پلی‌استر در حرارت «فشار بخار قابل‌توجهی» دارند و ممکن است روی لایه‌ی کناری تصعید شوند؛ حرارت بالا رنگزا را هم به سطح الیاف می‌آورد و ثبات شست‌وشو را کم می‌کند (Koh). منبعی که این را مستقیماً به دمای پرس لایی روی این پارچه‌ها ربط بدهد پیدا نکردیم؛ ولی دلیل خوبی است که دما را از پایین بازه شروع کنید. بیشتر در برق و تغییر رنگ پارچه در پرس.
• نفوذ چسب: پارچه‌ی غیرجاذب و میکروفایبر بیشتر در معرض نفوذ چسب به رو است (Kan و Zhang، ۲۰۱۸). ببینید: نفوذ چسب به روی پارچه.
• تنظیم پرس: در پژوهشی روی پارچه‌ی کت ۱۰۰٪ پلی‌استر، با بالا رفتن دما، زمان و فشار، استحکام پیوند بیشتر شد؛ ولی دمای بیشتر همراه با فشار کمتر جمع‌شدگی را بالا برد (Le و Hoa، ۲۰۲۵).
• قسمت‌ها: جلوی کت با لایی بافته یا پودی؛ قطعه‌های کوچک و سجاف با لایی نبافته (Freudenberg).

تیشرتی (کشباف)

• Freudenberg برای پارچه‌ی سبکی که باید پایدار شود لایی بافته یا پودی دوکشسان را «ضروری» می‌داند (Freudenberg).
• Vlieseline لایی کشباف H 609 را برای «پارچه‌های خیلی کشسان مثل جرسی» معرفی می‌کند (Vlieseline). Sacôtin از یک لایی نبافته‌ی کشی (H 608) هم نام می‌برد (Sacôtin).
• هیچ سازنده‌ای ننوشته که لایی نبافته‌ی پایدار ۶۵ گرمی برای بدنه‌ی تیشرت مناسب است؛ سازنده‌ها پارچه‌ی کشسان را همیشه به لایی کشباف یا دوکشسان حواله می‌دهند.
• استنتاج ما: لایی نبافته‌ی پایدار کش پارچه را در همان قسمت می‌گیرد. پس فقط جایی مثل پاکت یقه‌ی پولو یا جای دکمه به کار می‌آید که عمداً نمی‌خواهید کش بیاید. نمونه بزنید و کش‌آمدن و برگشت آن قسمت را امتحان کنید.
• اگر پارچه الاستین دارد، حرارت زیاد برگشت‌پذیری الاستین را کم می‌کند (Huzaisham و همکاران، ۲۰۲۳)؛ ببینید پارچه‌های حساس.

پیراهنی

• Freudenberg برای پیراهن‌های روزمره لایی «بافته‌ی پایدار، دوکشسان و نبافته» را گزینه‌های مناسب می‌داند؛ برای لباس کار، چسب‌هایی که شست‌وشوی صنعتی مکرر را تحمل کنند (Freudenberg).
• Vlieseline برای یقه و سرآستین پیراهن بافته‌ی پنبه‌ای ۹۰ گرمی G 700 و برای قطعه‌های کوچک بلوز نبافته‌ی ۴۵ گرمی H 200 را مثال می‌زند (Vlieseline).
• Wendler لایی پنبه‌ای با پودر HDPE را برای یقه، سرآستین و پاکت پیراهن تا شست‌وشوی ۹۵ درجه می‌سازد؛ لایی‌های نبافته‌ی پیراهنی‌اش ۲۴ تا ۶۵ گرم‌اند (Wendler).
• استنتاج ما: ۶۵ گرم بالای بازه‌ی نبافته‌های پیراهنی Wendler است. روی پارچه‌ی پیراهنی سبک ممکن است یقه و پاکت را سفت‌تر از انتظار کند؛ یک یقه‌ی نمونه بزنید و زیردستی‌اش را با کار فعلی‌تان مقایسه کنید.

مانتو و پالتو (کاربرد بازار)

در بازار ایران، لایی پرشین «ضخیم‌تر از لایی حریر» معرفی می‌شود و برای مانتو و پالتو به کار می‌رود (بیتوته). این کاربرد بازار است. در منطق سازنده‌ها، جلوی پالتو لایی بافته یا پودی می‌خواهد و لایی نبافته و نوار برای قطعه‌های کوچک‌تر و برگردان یقه است (Freudenberg).

کجا لایی بافته یا کشباف بهتر از نبافته است

برتری لایی نبافته: معمولاً به‌خاطر روش تولید ارزان‌تر از بافته و کشباف است (Kan و Zhang، ۲۰۱۸) و برای قطعه‌های کوچک و سجاف کار می‌کند (Freudenberg).

چک‌لیست پیش از تولید

1. وزن پارچه را بدانید و ببینید کشی است یا نه.
2. اگر پارچه آهار یا تکمیل دارد، یک تکه را بشویید یا بخار بدهید و بعد لایی بزنید (Pellon؛ Vlieseline).
3. یک پرس آزمایشی بزنید؛ سازنده‌ها پیش از تولید تست چسبندگی را توصیه می‌کنند (MH؛ Vlieseline).
4. آبرفت نمونه را اندازه بگیرید؛ اختلاف آبرفت پارچه و لایی بالای ۲٪ پیوند را بعداً پاره می‌کند (King، DTC، ۲۰۱۷). بیشتر در آبرفت پارچه در پرس.
5. بعد از سرد شدن کامل، گوشه‌ی لایی را جدا کنید و ببینید چسب کجا مانده است.

برای لایی پرشین برگه‌ی فنی کارخانه دمای پرس را نمی‌دهد؛ عددهای این صفحه مرجع عمومی‌اند، نه مشخصه‌ی لایی ما — پیش از تولید تست پرس کنید. مشخصات کامل در صفحه‌ی لایی پرشین.

در KROWNTEX: لایی پرشین KROWNTEX وزن پارچه‌اش ۶۵ گرم است؛ عدد سازگاری با پارچه‌های مختلف را نداریم و پرس آزمایشی روی پارچه‌ی خودتان لازم است (مشخصات کامل).

منابع این صفحه

ادعاهای فنی متن از همین اسناد آمده‌اند؛ اعداد نخ KROWNTEX فقط از برگه‌ی استاندارد کارخانه.

• Vlieseline، بروشور Full Product Range 2025
• Vlieseline، پرسش‌های متداول
• Vlieseline، H 180
• Vlieseline، H 250
• Vlieseline، H 200
• Vlieseline، H 609
• Vlieseline، G 700
• Freudenberg، لباس مردانه
• Freudenberg، لباس زنانه
• Freudenberg، پیراهن
• Wendler، Line 3000 F
• Wendler، لایی‌های پلی‌استری
• Kan و Zhang، Polymers، ۲۰۱۸
• Pellon، Product Guide
• Stacey King (DTC)، Laundry & Cleaning News، ۲۰۱۷
• Girija و Rajagopal، Tekstil ve Konfeksiyon، ۲۰۲۳
• Koh، Dyeing with Disperse Dyes، InTech
• Le و Hoa، HaUI Journal of Science and Technology، ۲۰۲۵
• Huzaisham و همکاران، IJFTR، ۲۰۲۳
• Vilumsone-Nemes و همکاران، ۲۰۲۴
• Sacôtin
• MH، لایی نبافته‌ی دابل‌دات
• بیتوته، انواع لایی چسب خیاطی