→ بازگشت به مشکلات پرس لایی: نشانه را پیدا کنید، علت را بخوانید
دانشنامه‌ی لایی · مشکلات پرس

آبرفت پرس لایی چیست و چطور روی نمونه اندازه‌اش بگیریم؟

آبرفت پرس یعنی قطعه‌ای که لایی خورده بعد از پرس کوچک‌تر شود. دمای بالای پرس می‌تواند پارچه را جمع کند (Kan و Zhang، ۲۰۱۸). در یک پژوهش کنترل‌شده، دمای بیشتر و فشار کمتر آبرفت بیشتری داد و زمان اثر معناداری نداشت (Le و Hoa، ۲۰۲۵). برای آبرفت پرس، تلورانس منتشرشده‌ای پیدا نکردیم. پس باید آن را روی نمونه‌ی خودتان اندازه بگیرید.

چرا مهم است

دو جور جمع شدن

Girija و Rajagopal دو نوع آبرفت را جدا بررسی کرده‌اند:

نوعبه چه بستگی داشت
آبرفت حرارتیتکمیل لایی، وزن لایی، دما
آبرفت آزاد شدنجنس الیاف، دما، فشار

در همین پژوهش، پنبه از پلی‌استر-پنبه بیشتر جمع شد (Girija و Rajagopal، ۲۰۲۳).

«آزاد شدن» (Relaxation) در شست‌وشو و خشک‌شویی هم پیش می‌آید. همه‌ی پارچه‌ها در تمیزکاری کمی آزاد می‌شوند و جمع می‌شوند (Neale و Cawood، ۲۰۲۲).

اثر دما، فشار و زمان

در پژوهش Le و Hoa این نتیجه‌ها آمده:

پس بالا بردن دما برای چسبندگی بهتر ممکن است آبرفت را هم بیشتر کند. این برداشت ماست.

شرایط آن پژوهش با کار ما فرق دارد. لایی‌اش حلقوی تاری با چسب PES+PA بود و پارچه‌اش توییل ۱۰۰٪ پلی‌استر. دمای پرس بین ۱۴۰ تا ۱۶۰ درجه بود. پس جهت اثرها را می‌شود برداشت، ولی عددهایش را نه.

سازنده‌های پرس هم برای کم کردن آبرفت راه دارند:

اختلاف آبرفت پارچه و لایی

تلورانس: عددی پیدا نکردیم

برای «آبرفت بعد از پرس لایی» استاندارد ISO، EN یا AATCC جداگانه‌ای پیدا نکردیم. تلورانس منتشرشده‌ای هم پیدا نکردیم. چیزهایی که هست:

برگه‌ی فنی کارخانه برای لایی پرشین عدد آبرفت را نمی‌دهد؛ عددهای بالا مرجع عمومی است، نه مشخصه‌ی لایی ما — پیش از تولید تست پرس کنید.

در بازار ایران ادعایی دیده می‌شود. یک سایت فارسی می‌نویسد لایی پرشین پیش از مصرف آبکشی لازم دارد تا آبرفت نکند (بیتوته). برای این ادعا منبع فنی پیدا نکردیم و آن را روی لایی خودمان آزمایش نکرده‌ایم.

روش اندازه‌گیری روی نمونه (روش ما، نه استاندارد)

این روش را از پژوهش پلیسه‌ی پیراهن گرفته‌ایم، که قطعه‌ی علامت‌خورده را پیش و پس از پرس اندازه می‌گیرد (Girija و Rajagopal، ۲۰۲۳). جزئیاتش پیشنهاد ماست:

  1. دو تکه پارچه از یک طاقه ببرید، هر کدام حدود ۶۰ در ۶۰ سانتی‌متر.
  2. روی هر تکه یک مربع ۵۰ در ۵۰ سانتی‌متری علامت بزنید، در طول و عرض پارچه، با علامت ریز و ثابت.
  3. تکه‌ی الف: فقط پارچه را، بی‌لایی، با همان تنظیم تولید از پرس رد کنید. این آبرفت خود پارچه در پرس را نشان می‌دهد.
  4. تکه‌ی ب: لایی را روی آن بچسبانید. لایی باید از هر طرف کمی کوچک‌تر از تکه باشد تا چسب به پرس نرسد (Textile School).
  5. هر دو را کامل خنک کنید، صاف روی میز. یک مرجع می‌گوید خنک شدن طبیعی دست‌کم ۲۴ ساعت روی سطح صاف طول می‌کشد (Jevšnik و همکاران، ۲۰۱۶). پس یک بار بعد از خنک شدن و یک بار بعد از ۲۴ ساعت اندازه بگیرید.
  6. فاصله‌ی علامت‌ها را در طول و عرض اندازه بگیرید و درصد را حساب کنید:

درصد آبرفت = (اندازه‌ی پیش − اندازه‌ی پس) ÷ اندازه‌ی پیش × ۱۰۰

  1. الف و ب را مقایسه کنید. اگر ب خیلی بیشتر از الف جمع شده، لایی و چسب در جمع شدن سهم دارند. اگر هر دو نزدیک به هم‌اند، بیشترِ آبرفت از خود پارچه است.
  2. تکه‌ی ب را مثل لباس نهایی بشویید یا خشک‌شویی کنید. دوباره اندازه بگیرید و دنبال موج و حباب بگردید. موج با جهت مشخص نشانه‌ی اختلاف آبرفت است (Neale و Cawood، ۲۰۲۲).

مثال فرضی: فاصله‌ی ۵۰ سانتی‌متر در طول، بعد از پرس ۴۹٫۴ سانتی‌متر شد. آبرفت (۵۰ − ۴۹٫۴) ÷ ۵۰ × ۱۰۰ = ۱٫۲٪ است (حساب ما). اگر تکه‌ی الف در همان جهت ۰٫۴٪ جمع شده باشد، ۰٫۸٪ باقی‌مانده به پرس با لایی برمی‌گردد (حساب ما).

با عدد چه کنیم

اعتراف: آبرفت پرس بیشتر به پارچه، دما و فشار بستگی دارد، و این‌ها در دست تولیدی است. ولی اگر بعد از اصلاح تنظیم باز اختلاف آبرفت پارچه و لایی از ۲٪ بیشتر است، این لایی برای آن پارچه مناسب نیست.

محصول ما در صفحه‌ی لایی پرشین است و بقیه‌ی عیب‌ها در مشکلات پرس لایی.

در KROWNTEX: لایی پرشین KROWNTEX نبافته با چسب ۱۰۰٪ PA است؛ آبرفت لایی، برگه‌ی فنی کارخانه این را نمی‌دهد، پس پیش از تولید روی پارچه‌ی خودتان تست پرس بزنید (مشخصات کامل).

منابع این صفحه

ادعاهای فنی متن از همین اسناد آمده‌اند؛ اعداد نخ KROWNTEX فقط از برگه‌ی استاندارد کارخانه.

نوع پارچه و کاربردتان را بفرستید تا بگوییم لایی پرشین برای کارتان مناسب است یا نه، و قیمت امروز را بگوییم. اگر مشکل پرس دارید، نوع پارچه، دما، زمان و فشار پرس (یا نوع اتو) را هم بنویسید.

صفحه‌های دیگر بخش «مشکلات پرس»

مشکلات پرس لایی: نشانه را پیدا کنید، علت را بخوانیدلایی نچسبید، حباب زد یا چسبش به رو آمد؟ نشانه را در جدول پیدا کنید. بیشتر این عیب‌ها از دما، زمان و فشار پرس است، نه از خود لایی.چرا لایی نمی‌چسبد یا بعد از شست‌وشو جدا می‌شود؟لایی جدا می‌شود؟ علت معمولاً دمای کم خط چسب، زمان کوتاه، فشار کم یا آبرفت متفاوت است. با تست کندن و نگاه به چسب، علت را پیدا کنید.چرا لایی حباب می‌زند و علتش را چطور پیدا کنیم؟حباب روی قطعه‌ی لایی‌خورده از چسبندگی ضعیف، آبرفت متفاوت، دما یا فشار نایکنواخت و چسب نامناسب برای خشک‌شویی است. علت را قدم‌به‌قدم پیدا کنید.چرا چسب لایی از روی پارچه بیرون می‌زند؟لکه‌ی چسب روی روی پارچه یعنی نفوذ چسب به رو. علتش فشار، دما یا زمان زیاد است و روی پارچه‌ی نازک، سبک و میکروفیبر بیشتر پیش می‌آید.چرا چسب لایی به تسمه و صفحه‌ی پرس می‌چسبد؟چسب لایی روی تسمه، صفحه‌ی پرس یا لایه‌ی بعدی نشسته؟ علتش چسب زیاد برای آن لایی، یا فشار و دمای زیاد است. علت، رفع و تمیزکاری را بخوانید.موج، چروک و سفتی پارچه بعد از پرس لاییچرا تکه‌ی لایی‌خورده بعد از پرس موج برمی‌دارد یا خشک و مقوایی می‌شود؟ علت‌های منبع‌دار، جدول تشخیص و راه رفع برای تولیدی و خیاط.براق‌شدن و تغییر رنگ پارچه در پرس لاییچرا پارچه زیر پرس لایی براق می‌شود یا رنگش عوض می‌شود؟ علت‌های منبع‌دار تغییر رنگ، آنچه درباره‌ی براقی نمی‌دانیم، و روش تست روی نمونه.سایه زدن لایی از زیر پارچه‌ی نازک و روشنچرا لایی از زیر پارچه‌ی نازک یا روشن دیده می‌شود؟ آنچه سازنده‌ها درباره‌ی رنگ و وزن لایی می‌گویند، آنچه نمی‌گویند، و راه‌حل عملی.چسباندن لایی با اتوی دستی: روش درست برای خیاط و کارگاه کوچکروش چسباندن لایی با اتو برای خیاط و کارگاه کوچک: درجه‌ی اتو، پارچه‌ی نم‌دار، حدود ۱۲ ثانیه، فشار بدون کشیدن، و سردشدن صاف تا ۳۰ دقیقه.تمیز کردن چسب لایی از تسمه و صفحه‌ی پرسچسب لایی روی تسمه یا صفحه‌ی پرس مانده؟ روش تمیز کردن طبق دفترچه‌ی Hashima و تأمین‌کننده‌ی تسمه: در حالت داغ، بدون ابزار تیز و مواد شیمیایی تند.طرف چسب لایی کدام است؟ و تست پرس کارگاهی قدم‌به‌قدمکدام طرف لایی چسب دارد و چطور پیش از تولید یک تست پرس و کندن دستی بگیرید؛ چه چیزهایی را ثبت کنید و نتیجه‌ی کندن را چطور بخوانید.