فروش متری لایی: تبدیل یارد، برش از طاقه و حساب مقدار
هر طاقهی ۱۰۰ یاردی لایی ۹۱٫۴۴ متر طول دارد و با عرض ۱۵۰ سانتیمتر، ۱۳۷٫۱۶ متر مربع لایی است (حساب ما)؛ پس هر متر طولی که می‌فروشید ۱٫۵ متر مربع لایی است. برای فروش متری سه کار را درست انجام دهید: یارد و متر را درست تبدیل کنید، لایی را صاف و با علامت جهت طول ببرید، و به مشتری کمک کنید مقدار لازم را از روی الگوی خودش حساب کند.
یارد و متر
یک یارد دقیقاً ۰٫۹۱۴۴ متر است. طاقهی لایی در بازار ایران معمولاً ۱۰۰ یاردی و گاهی ۲۵ یاردی است و به‌صورت متری و بسته‌ی ۲ متری هم فروخته میشود [بازار] (لایی پرشین در بازار).
| مقدار | معادل | مساحت با عرض ۱۵۰ سانت |
|---|---|---|
| ۱ متر | ۱٫۰۹۴ یارد | ۱٫۵ متر مربع |
| ۱ یارد | ۰٫۹۱۴۴ متر | ۱٫۳۷۱۶ متر مربع |
| ۱۰ متر | ۱۰٫۹۳۶ یارد | ۱۵ متر مربع |
| ۱۰ یارد | ۹٫۱۴۴ متر | ۱۳٫۷۱۶ متر مربع |
| ۲۵ یارد | ۲۲٫۸۶ متر | ۳۴٫۲۹ متر مربع |
| ۱۰۰ یارد (یک طاقه) | ۹۱٫۴۴ متر | ۱۳۷٫۱۶ متر مربع |
همه‌ی عددهای جدول «حساب ما» است. دو نکته‌ی عملی:
- اگر مشتری «۱۰ یارد» می‌خواهد و شما ۱۰ متر بدهید، حدود ۸۶ سانت بیشتر داده‌اید؛ اگر «۱۰ متر» می‌خواهد و ۱۰ یارد بدهید، حدود ۸۶ سانت کم داده‌اید (حساب ما). واحد را همیشه بپرسید و روی فاکتور بنویسید.
- از یک طاقهی ۹۱٫۴۴ متری، ۴۵ بسته‌ی ۲ متری درمی‌آید و ۱٫۴۴ متر می‌ماند (حساب ما)، به شرطی که لب طاقه صاف باشد و برش کج دور ریخته نشود.
برش از طاقه: صاف و در جهت طول
آیا لایی نبافته جهت دارد؟
منابع در این باره هم‌نظر نیستند. Pellon میگوید «نبافته‌ها جهت ندارند» و یک فروشگاه لوازم خیاطی می‌نویسد نبافته را میشود از هر طرف برید (Sacôtin). ولی Vlieseline، سازنده‌ی لایی، در کاتالوگ خود می‌نویسد راستای قطعه‌ی بریده‌شده باید همیشه موازی لبه‌ی بیرونی لایی باشد و اگر لایی در جهت طول بریده نشود «ممکن است کشیدگی ایجاد کند»؛ برای دهانه‌ی جیب هم چسباندن لایی در جهت طول دهانه را توصیه می‌کند تا دهانه تاب برندارد (Vlieseline). برای لایی نبافته‌ی G 405 هم صریحاً نوشته «در جهت طول و هم‌راستا با راه پارچه ببرید» (Vlieseline). رفتار نبافته به جهت قرارگرفتن الیافش بستگی دارد؛ پیشنهاد ما این است که دستور سازنده را دنبال کنید.
برای مغازه این یعنی چه (پیشنهاد ما)
- برش عرضی کامل. لایی را در تمام عرض ۱۵۰ سانتی ببرید تا لبه‌های طاقه روی تکه بماند و مشتری بداند جهت طول کدام است.
- علامت جهت. اگر تکه‌ی کوچک‌تری می‌فروشید، با گچ خیاطی یک فلش در جهت طول طاقه بکشید.
- خط برش را بکشید، بعد ببرید. گونیا یا خط‌کش بلند را به لبه‌ی طاقه تکیه دهید، خط عمود بکشید و با قیچی روی خط ببرید.
- لایی را روی میز صاف متر کنید، نه در هوا؛ کشیدن لایی هنگام متر کردن طول را کم‌وزیاد می‌کند.
- تکه را لوله کنید، نه تا؛ جای تا روی لایی ممکن است بعد از چسباندن دیده شود. برای این مورد آخر منبع فنی پیدا نکردیم و تجربه‌ی عمومی است.
این پنج بند توصیه‌ی عملی ماست، نه دستور سازنده.
حساب مقدار برای مشتری
خیاط تک‌دوز
عدد منبع‌داری برای مصرف لایی در هر لباس (پیراهن، شلوار جین، کت یا مانتو) پیدا نکردیم. پس به‌جای «برای مانتو معمولاً این‌قدر»، از مشتری بخواهید قطعه‌های لایی‌خور را روی عرض ۱۵۰ سانت بچیند و طول لازم را اندازه بگیرد.
مثال فرضی: خیاطی قطعه‌های لایی یک مانتو را روی عرض ۱۵۰ سانت چیده و ۳۰ سانت طول لازم شده است. برای ۴ مانتو: ۰٫۳۰ × ۴ = ۱٫۲ متر. با ۵٪ هدررفت: ۱٫۲۶ متر؛ ۱٫۳ متر ببرید (حساب ما).
نکته‌ی برش قطعه: یک منبع آموزشی میگوید لایی باید از هر طرف دست‌کم ۲ میلی‌متر کوچک‌تر از قطعه‌ی پارچه باشد تا چسب به پرس نرسد (Textile School). یعنی قطعه‌ی لایی کمی کوچک‌تر از قطعه‌ی پارچه است، نه بزرگ‌تر.
کارگاه
فرمول رایج مصرف لایی در تولید این است (TextileLearner):
لایی لازم = (مصرف هر دوجین ÷ ۱۲) × تعداد سفارش + هدررفت
در مثال همان منبع: (۲٫۴۰ یارد ÷ ۱۲) × ۵۰۰۰ = ۱۰۰۰ یارد، به‌علاوه‌ی ۵٪ هدررفت = ۱۰۵۰ یارد. عدد ۲٫۴۰ یارد در دوجین مثال است، نه معیار. ۱۰۵۰ یارد یعنی ۹۶۰٫۱۲ متر، یا ۱۰٫۵ طاقهی ۱۰۰ یاردی؛ یعنی ۱۱ طاقه (حساب ما).
اگر کارگاه به‌جای چسباندن تک‌قطعه، کل پارچه را پیش از برش لایی می‌زند (چسباندن بلوکی)، مارکر بلوک حدود ۵ اینچ (۱۲٫۷ سانت، حساب ما) از مارکر چسباندن تک‌قطعه بلندتر میشود (Fashion-Incubator). جزئیات بیشتر در مصرف و هزینه‌ی لایی و ابزار حساب در ماشین‌حساب متراژ لایی است.
چک‌لیست فروش متری
| پیش از برش | هنگام برش | بعد از برش |
|---|---|---|
| واحد را بپرسید: متر یا یارد | خط عمود بر لبه‌ی طاقه بکشید | تکه را لوله کنید |
| رنگ و وزن را بپرسید | روی میز صاف متر کنید | جهت طول را علامت بزنید |
| نوع پارچه و کاربرد را بپرسید | در تمام عرض ببرید | متراژ و واحد را روی فاکتور بنویسید |
یک یادآوری صادقانه: فروش متری مشخصات لایی را عوض نمی‌کند. برگه‌ی فنی کارخانه برای لایی پرشین دمای پرس یا اتو و مقاومت در شست‌وشو را نمی‌دهد؛ به مشتری بگویید پیش از کار اصلی تکه‌ای را روی پارچه‌ی خودش تست کند. مشخصات لایی ما در صفحه‌ی لایی پرشین و بقیه‌ی راهنما در راهنمای مغازه‌دار است.
در KROWNTEX: لایی پرشین KROWNTEX در عرض ۱۵۰ سانتیمتر و رنگ سفید و مشکی طاقهی ۱۰۰ یاردی است؛ فروش متری از طاقه با شماست.
چند اسم دیگر که در بازار می‌شنوید
کنار «متر» و «طاقه»، در بازار فارسی کلمه‌های «توپ» (هم‌معنی طاقه)، «عیار» (یعنی گرماژ) و «آهاردار» هم شنیده میشود. شکل‌های فروش هم فقط طاقهی ۱۰۰ یاردی نیست؛ بعضی عمده‌فروش‌ها بسته‌ی ۵، ۱۰ و ۲۵ یاردی هم برای مغازه‌های تازه‌کار می‌فروشند تا مجبور به خرید طاقهی کامل نباشند.
منابع این صفحه
ادعاهای فنی متن از همین اسناد آمده‌اند؛ اعداد نخ KROWNTEX فقط از برگه‌ی استاندارد کارخانه.
نوع پارچه و کاربردتان را بفرستید تا بگوییم لایی پرشین برای کارتان مناسب است یا نه، و قیمت امروز را بگوییم.