→ بازگشت به لایی در تولیدی: راهنمای مدیر تولید و کنترل کیفیت
دانشنامه‌ی لایی · لایی در تولیدی

آزمون استحکام چسبیدن لایی

استحکام چسبیدن لایی را با آزمون جداشدن می‌سنجند: نواری از پارچه و لایی پرس‌شده را با سرعت ثابت از هم جدا می‌کنند و نیروی لازم را ثبت می‌کنند؛ روش‌های شناخته‌شده DIN 54310 و ASTM D2724 است. معیار پذیرش واحدی برای همه‌ی صنعت پیدا نکردیم؛ چند عدد منتشرشده وجود دارد که هر کدام مال یک آزمایشگاه یا یک سازنده است.

استانداردهای آزمون جداشدن

DIN 54310:1980-07 — «آزمون منسوجات؛ جداشدن لایی چسب‌دار از پارچه‌ی رویه، آزمون جداکردن مکانیکی». استاندارد آلمانی دوصفحه‌ای که هنوز معتبر است (SIS). جزئیات آن طور که Freudenberg در ثبت اختراعش به کار برده (Freudenberg، ثبت اختراع US 2011/0311795):

موردمقدار
اندازه‌ی نمونه۱۵۰ × ۵۰ میلی‌متر
سرعت جداکردن۱۵۰ میلی‌متر بر دقیقه
واحد گزارشنیوتن بر ۵ سانتی‌متر

معادل ISO یا EN برای DIN 54310 پیدا نکردیم.

ASTM D2724-19 (تأییدشده دوباره در ۲۰۲۵) — «روش آزمون استحکام اتصال پارچه‌های لباسِ چسبانده‌شده، پرس‌شده و لمینیت‌شده». دامنه‌اش سنجش استحکام اتصال «پیش یا پس از خشک‌شویی و شست‌وشو» است (ASTM).

در پژوهش‌ها روش‌های دیگری هم به کار رفته، مثل ASTM D1876 (جداکردن T شکل) و BS EN ISO 13934-1 با دستگاه کشش (Gurarda و همکاران، ۲۰۱۹).

BS 4973-2:1973 — مشخصات «لایی چسب‌دار نبافته» برای لباس فرم سازمان‌هایی مثل ادارات دولتی، آتش‌نشانی و بیمارستان؛ وضعیت آن «جاری، در حال بازنگری» است (BSI). این یک مشخصات خرید است، نه روش عمومی آزمون.

هشدار: EN ISO 11644 را برای لایی به کار نبرید. عنوان آن «چرم — آزمون چسبندگی پوشش نهایی» است (ISO). ISO 2411 هم برای پارچه‌های روکش‌دار با لاستیک یا پلاستیک است، نه لایی چسب‌دار.

آزمون بعد از شست‌وشو و خشک‌شویی

استحکام بعد از پرس کافی نیست؛ لباسی که شسته یا خشک‌شویی می‌شود باید بعد از آن هم بچسبد.

یک مورد واقعی نشان می‌دهد چرا این آزمون لازم است: چسب لایی یک لباس «برای خشک‌شویی مناسب نبود»، در مرحله‌ی خشک‌کردن ذوب شد و از لایی رد شد و روی آستر نشست (DTC).

عددهای منتشرشده (هیچ‌کدام معیار همه‌ی صنعت نیست)

منبععددتوضیح
DTC، آزمایشگاه نساجی بریتانیادست‌کم ۱۶ نیوتن بر ۵۰ میلی‌مترهمراه با تقسیم چسب ۵۰:۵۰ بین پارچه و لایی
ثبت اختراع Freudenbergدست‌کم ۳ نیوتن (DIN 54310)؛ بعد از یک شست‌وشوی ۶۰ درجه دست‌کم ۱ نیوتنهدف‌های خود همان ثبت اختراع، نه استاندارد عمومی
مقاله‌ی مروری Sudhakar و Renjini«حداقل استحکام پذیرفته‌شده در عمل ۲۰۰ سانتی‌نیوتن بر سانتی‌متر»برابر ۱۰ نیوتن بر ۵ سانتی‌متر (حساب ما)
Online Clothing Study (وبلاگ)۵ تا ۷ نیوتن بر نوار ۵ سانتی‌متریفقط برای سطح کوچکی که از همه طرف دوخته می‌شود؛ منبع ضعیف‌تر

برای اینکه بدانید عددها در عمل کجا هستند: شش لایی مختلف روی پارچه‌ی پشمی بعد از پرس ۵٫۹۲ تا ۱۷٫۳۳ و بعد از خشک‌شویی ۳٫۰۷ تا ۱۷٫۱۴ نیوتن بر ۵ سانتی‌متر نشان دادند (IntechOpen، ۲۰۱۶).

واحدها را یکی کنید: «نیوتن بر ۵ سانتی‌متر» و «نیوتن بر ۵۰ میلی‌متر» یکی‌اند؛ ۲۰۰ سانتی‌نیوتن بر سانتی‌متر یعنی ۲ نیوتن بر سانتی‌متر، یعنی ۱۰ نیوتن بر ۵ سانتی‌متر (حساب ما).

نتیجه برای کنترل کیفیت: عدد پذیرش را با خریدار یا برای برند خودتان تعیین کنید و بنویسید. عدد را با همان روش، همان اندازه‌ی نمونه و همان سرعت بسنجید؛ عددهای روش‌های مختلف را با هم مقایسه نکنید.

خانواده‌ی استانداردهای چین

استاندارد گروهی T/CNITA 17102-2022 (روش‌های آزمون لایی پوشاک: بافته، حلقوی و نبافته) نشان می‌دهد هر آزمون با کدام استاندارد انجام می‌شود: استحکام جداشدن FZ/T 01085-2018 (سرعت ۱۰۰ میلی‌متر بر دقیقه، ۵ نمونه پیش و ۵ نمونه پس از شست‌وشو)، مقدار چسب FZ/T 01081، آبرفت در گرمای پرس FZ/T 01082، ظاهر و آبرفت پس از خشک‌شویی FZ/T 01083 و پس از شست‌وشو FZ/T 01084، بیرون‌زدن چسب پس از پرس FZ/T 01110-2020، شست‌وشوی آنزیمی FZ/T 01111، ریزش پودر چسب FZ/T 60034 و سفتی (طول خمش) GB/T 18318.1. استاندارد محصول لایی نبافته‌ی چسب‌دار در چین FZ/T 64009 است (آخرین ویرایش دیده‌شده ۲۰۰۹) و حدود قبول آن را پیدا نکردیم. تنها جدول عددی که دیدیم مال لایی بافته است (استاندارد گروهی T/ZZB 0953-2019) و فقط برای نمونه: استحکام جداشدن در نوار ۵ سانتی‌متری برای لباس بیرونی پیش از شست‌وشو دست‌کم ۱۲ نیوتن و پس از شست‌وشو دست‌کم ۱۰ نیوتن، و برای پیراهن ۱۵ و ۱۲ نیوتن. این عددها مال لایی بافته‌اند، نه حد قبول لایی ما.

آزمون جداشدن لایی ما

برگه‌ی فنی کارخانه برای لایی پرشین استحکام جداشدن، مقاومت در شست‌وشو و رده‌ی خشک‌شویی را نمی‌دهد. عددهای جدول بالا مرجع عمومی‌اند، نه مشخصه‌ی لایی ما — پیش از تولید تست پرس کنید. مقاومت در شست‌وشو به گرید چسب و سیستم پوشش بستگی دارد، نه به PA یا PES بودن: یک گرید PA تا ۶۰ درجه رده‌بندی شده (EMS-Griltex 11A) و یک سازنده‌ی دیگر لایی‌های PA دابل‌دات خود را تا ۹۵ درجه قابل شست‌وشو می‌داند (Wendler). پس مقاومت لایی ما را فقط آزمون روی پارچه‌ی شما نشان می‌دهد.

آزمون ساده‌ی کارگاهی (وقتی دستگاه آزمون ندارید)

این روش‌ها عدد نیوتن نمی‌دهند، ولی نمونه‌ی بد را جدا می‌کنند:

  1. جداکردن با دست بعد از خنک‌شدن کامل. اگر دو لایه با کشش خیلی کم انگشت از هم جدا شدند، اتصال خیلی ضعیف است (Neale و Cawood، ۲۰۲۲).
  2. نگاه به جای چسب. تقسیم حدود ۵۰:۵۰ نشانه‌ی پرس درست است؛ اگر حدود ۹۰:۱۰ و بیشتر روی لایی مانده، کم‌پرسی است؛ اگر بیشتر روی پارچه رفته، پرپرسی است (DTC).
  3. شست‌وشوی تکراری. دوام را بعد از ۵، ۱۰ یا ۲۰ بار شست‌وشو، بسته به سطح برند و قیمت، می‌سنجند و شرط این است که بعد از شست‌وشو هیچ حباب یا ناصافی روی سطح نباشد (Online Clothing Study). نمونه را با همان برنامه‌ای بشویید که روی برچسب لباس می‌نویسید (پیشنهاد ما).
  4. ثبت. نمونه‌ی آزمون‌شده را با تاریخ، شماره‌ی طاقه و تنظیم پرس نگه دارید (پیشنهاد ما).

اگر لایی بعد از شست‌وشو حباب زد، علت همیشه چسب نیست: آبرفت متفاوت پارچه و لایی بیشتر از ۲٪ می‌تواند اتصال را ببرد (DTC). نگاه کنید به حباب زدن لایی و آبرفت لایی در الگو.

تنظیم پرس را از تنظیم پرس لایی و بقیه‌ی خوشه را از لایی در تولیدی ببینید. مشخصات لایی در صفحه‌ی لایی پرشین است.

نوع پارچه و کاربردتان را بفرستید تا بگوییم لایی پرشین برای کارتان مناسب است یا نه، و قیمت امروز را بگوییم.

در KROWNTEX: برای لایی پرشین KROWNTEX عدد استحکام چسبیدن از کارخانه نداریم؛ آزمون این صفحه را روی نمونه‌ی خودتان اجرا کنید (مشخصات کامل).

منابع این صفحه

ادعاهای فنی متن از همین اسناد آمده‌اند؛ اعداد نخ KROWNTEX فقط از برگه‌ی استاندارد کارخانه.

اگر مشکل پرس دارید، نوع پارچه، دما، زمان و فشار پرس (یا نوع اتو) را هم بنویسید.

صفحه‌های دیگر بخش «لایی در تولیدی»

لایی در تولیدی: راهنمای مدیر تولید و کنترل کیفیتراهنمای مدیر تولید و کنترل کیفیت برای لایی چسب‌دار: تنظیم پرس، دمای خط چسب، آزمون استحکام، آبرفت در الگو، مصرف، کنترل طاقه و انبار.تنظیم پرس لایی: دما، زمان، فشار و خنک‌کردنبازه‌ی عمومی دما، زمان و فشار پرس لایی در پرس تخت و پیوسته، نقش خنک‌کردن، و روش مرحله‌به‌مرحله‌ی تست پرس برای پیدا کردن تنظیم روی پارچه‌ی خودتان.دمای خط چسب: چرا عدد دستگاه دمای واقعی لایی نیستدمای صفحه‌ی پرس ۲۰ تا ۳۰ درجه از دمای بین پارچه و لایی بالاتر است. چطور دمای خط چسب را با نوار دما یا دماسنج پراب‌دار اندازه بگیرید.آبرفت لایی در الگو: اندازه بگیرید، بعد برش بزنیدپرس لایی ممکن است قطعه را جمع کند. آبرفت را روی پارچه و لایی خودتان بسنجید، الگو را اصلاح کنید و آبرفت متفاوت بیش از ۲٪ را جدی بگیرید.مصرف و هزینه‌ی لایی: حساب از روی الگوی خودتانحساب مصرف لایی هر لباس از روی الگو و مارکر، مساحت طاقه‌ی ۱۰۰ یاردی، اثر پرت و پرس بلوکی، و هزینه‌ی لایی هر لباس. عدد عمومی منتشرشده‌ای وجود ندارد.کنترل طاقه‌ی لایی هنگام ورود به کارگاهکنترل طاقه‌ی لایی هنگام ورود: عرض، گرماژ با وزن‌کردن طاقه، یکنواختی چسب، تست پرس و جداشدن، آبرفت، و ثبت برچسب و تاریخ.انبارداری لایی: آنچه می‌دانیم و آنچه نمی‌دانیمدرباره‌ی شرایط نگهداری و ماندگاری لایی چسب‌دار، راهنمای سازنده‌ها پیدا نشد. آنچه منابع ضعیف‌تر گفته‌اند و توصیه‌های عملی ما برای انبار تولیدی.