آزمون استحکام چسبیدن لایی
استحکام چسبیدن لایی را با آزمون جداشدن میسنجند: نواری از پارچه و لایی پرسشده را با سرعت ثابت از هم جدا میکنند و نیروی لازم را ثبت میکنند؛ روشهای شناختهشده DIN 54310 و ASTM D2724 است. معیار پذیرش واحدی برای همهی صنعت پیدا نکردیم؛ چند عدد منتشرشده وجود دارد که هر کدام مال یک آزمایشگاه یا یک سازنده است.
استانداردهای آزمون جداشدن
DIN 54310:1980-07 — «آزمون منسوجات؛ جداشدن لایی چسبدار از پارچهی رویه، آزمون جداکردن مکانیکی». استاندارد آلمانی دوصفحهای که هنوز معتبر است (SIS). جزئیات آن طور که Freudenberg در ثبت اختراعش به کار برده (Freudenberg، ثبت اختراع US 2011/0311795):
| مورد | مقدار |
|---|---|
| اندازهی نمونه | ۱۵۰ × ۵۰ میلیمتر |
| سرعت جداکردن | ۱۵۰ میلیمتر بر دقیقه |
| واحد گزارش | نیوتن بر ۵ سانتیمتر |
معادل ISO یا EN برای DIN 54310 پیدا نکردیم.
ASTM D2724-19 (تأییدشده دوباره در ۲۰۲۵) — «روش آزمون استحکام اتصال پارچههای لباسِ چسباندهشده، پرسشده و لمینیتشده». دامنهاش سنجش استحکام اتصال «پیش یا پس از خشکشویی و شستوشو» است (ASTM).
در پژوهشها روشهای دیگری هم به کار رفته، مثل ASTM D1876 (جداکردن T شکل) و BS EN ISO 13934-1 با دستگاه کشش (Gurarda و همکاران، ۲۰۱۹).
BS 4973-2:1973 — مشخصات «لایی چسبدار نبافته» برای لباس فرم سازمانهایی مثل ادارات دولتی، آتشنشانی و بیمارستان؛ وضعیت آن «جاری، در حال بازنگری» است (BSI). این یک مشخصات خرید است، نه روش عمومی آزمون.
هشدار: EN ISO 11644 را برای لایی به کار نبرید. عنوان آن «چرم — آزمون چسبندگی پوشش نهایی» است (ISO). ISO 2411 هم برای پارچههای روکشدار با لاستیک یا پلاستیک است، نه لایی چسبدار.
آزمون بعد از شستوشو و خشکشویی
استحکام بعد از پرس کافی نیست؛ لباسی که شسته یا خشکشویی میشود باید بعد از آن هم بچسبد.
- ISO 6330:2021 — روشهای شستوشو و خشککردن خانگی برای آزمون منسوجات (ISO). Freudenberg برای آزمودن اتصال از روش 2A (۶۰ درجه) این استاندارد استفاده میکند (Freudenberg، ثبت اختراع).
- ISO 3175-2:2017 — روش آزمون کارایی در خشکشویی و اتوکشی با تتراکلرواتن (پرکلرواتیلن)، برای مواد عادی و حساس (ISO). ISO 3175-3:2017 بخش حلال هیدروکربنی است.
- ISO 15797 — آزمون شستوشوی صنعتی؛ در ثبت اختراع Freudenberg با شرایط شستوشو «تا ۹۵ درجه» آمده است. برای لباس کار و لباسهایی که در رختشویخانهی صنعتی شسته میشوند مطرح است.
یک مورد واقعی نشان میدهد چرا این آزمون لازم است: چسب لایی یک لباس «برای خشکشویی مناسب نبود»، در مرحلهی خشککردن ذوب شد و از لایی رد شد و روی آستر نشست (DTC).
عددهای منتشرشده (هیچکدام معیار همهی صنعت نیست)
| منبع | عدد | توضیح |
|---|---|---|
| DTC، آزمایشگاه نساجی بریتانیا | دستکم ۱۶ نیوتن بر ۵۰ میلیمتر | همراه با تقسیم چسب ۵۰:۵۰ بین پارچه و لایی |
| ثبت اختراع Freudenberg | دستکم ۳ نیوتن (DIN 54310)؛ بعد از یک شستوشوی ۶۰ درجه دستکم ۱ نیوتن | هدفهای خود همان ثبت اختراع، نه استاندارد عمومی |
| مقالهی مروری Sudhakar و Renjini | «حداقل استحکام پذیرفتهشده در عمل ۲۰۰ سانتینیوتن بر سانتیمتر» | برابر ۱۰ نیوتن بر ۵ سانتیمتر (حساب ما) |
| Online Clothing Study (وبلاگ) | ۵ تا ۷ نیوتن بر نوار ۵ سانتیمتری | فقط برای سطح کوچکی که از همه طرف دوخته میشود؛ منبع ضعیفتر |
برای اینکه بدانید عددها در عمل کجا هستند: شش لایی مختلف روی پارچهی پشمی بعد از پرس ۵٫۹۲ تا ۱۷٫۳۳ و بعد از خشکشویی ۳٫۰۷ تا ۱۷٫۱۴ نیوتن بر ۵ سانتیمتر نشان دادند (IntechOpen، ۲۰۱۶).
واحدها را یکی کنید: «نیوتن بر ۵ سانتیمتر» و «نیوتن بر ۵۰ میلیمتر» یکیاند؛ ۲۰۰ سانتینیوتن بر سانتیمتر یعنی ۲ نیوتن بر سانتیمتر، یعنی ۱۰ نیوتن بر ۵ سانتیمتر (حساب ما).
نتیجه برای کنترل کیفیت: عدد پذیرش را با خریدار یا برای برند خودتان تعیین کنید و بنویسید. عدد را با همان روش، همان اندازهی نمونه و همان سرعت بسنجید؛ عددهای روشهای مختلف را با هم مقایسه نکنید.
خانوادهی استانداردهای چین
استاندارد گروهی T/CNITA 17102-2022 (روشهای آزمون لایی پوشاک: بافته، حلقوی و نبافته) نشان میدهد هر آزمون با کدام استاندارد انجام میشود: استحکام جداشدن FZ/T 01085-2018 (سرعت ۱۰۰ میلیمتر بر دقیقه، ۵ نمونه پیش و ۵ نمونه پس از شستوشو)، مقدار چسب FZ/T 01081، آبرفت در گرمای پرس FZ/T 01082، ظاهر و آبرفت پس از خشکشویی FZ/T 01083 و پس از شستوشو FZ/T 01084، بیرونزدن چسب پس از پرس FZ/T 01110-2020، شستوشوی آنزیمی FZ/T 01111، ریزش پودر چسب FZ/T 60034 و سفتی (طول خمش) GB/T 18318.1. استاندارد محصول لایی نبافتهی چسبدار در چین FZ/T 64009 است (آخرین ویرایش دیدهشده ۲۰۰۹) و حدود قبول آن را پیدا نکردیم. تنها جدول عددی که دیدیم مال لایی بافته است (استاندارد گروهی T/ZZB 0953-2019) و فقط برای نمونه: استحکام جداشدن در نوار ۵ سانتیمتری برای لباس بیرونی پیش از شستوشو دستکم ۱۲ نیوتن و پس از شستوشو دستکم ۱۰ نیوتن، و برای پیراهن ۱۵ و ۱۲ نیوتن. این عددها مال لایی بافتهاند، نه حد قبول لایی ما.
آزمون جداشدن لایی ما
برگهی فنی کارخانه برای لایی پرشین استحکام جداشدن، مقاومت در شستوشو و ردهی خشکشویی را نمیدهد. عددهای جدول بالا مرجع عمومیاند، نه مشخصهی لایی ما — پیش از تولید تست پرس کنید. مقاومت در شستوشو به گرید چسب و سیستم پوشش بستگی دارد، نه به PA یا PES بودن: یک گرید PA تا ۶۰ درجه ردهبندی شده (EMS-Griltex 11A) و یک سازندهی دیگر لاییهای PA دابلدات خود را تا ۹۵ درجه قابل شستوشو میداند (Wendler). پس مقاومت لایی ما را فقط آزمون روی پارچهی شما نشان میدهد.
آزمون سادهی کارگاهی (وقتی دستگاه آزمون ندارید)
این روشها عدد نیوتن نمیدهند، ولی نمونهی بد را جدا میکنند:
- جداکردن با دست بعد از خنکشدن کامل. اگر دو لایه با کشش خیلی کم انگشت از هم جدا شدند، اتصال خیلی ضعیف است (Neale و Cawood، ۲۰۲۲).
- نگاه به جای چسب. تقسیم حدود ۵۰:۵۰ نشانهی پرس درست است؛ اگر حدود ۹۰:۱۰ و بیشتر روی لایی مانده، کمپرسی است؛ اگر بیشتر روی پارچه رفته، پرپرسی است (DTC).
- شستوشوی تکراری. دوام را بعد از ۵، ۱۰ یا ۲۰ بار شستوشو، بسته به سطح برند و قیمت، میسنجند و شرط این است که بعد از شستوشو هیچ حباب یا ناصافی روی سطح نباشد (Online Clothing Study). نمونه را با همان برنامهای بشویید که روی برچسب لباس مینویسید (پیشنهاد ما).
- ثبت. نمونهی آزمونشده را با تاریخ، شمارهی طاقه و تنظیم پرس نگه دارید (پیشنهاد ما).
اگر لایی بعد از شستوشو حباب زد، علت همیشه چسب نیست: آبرفت متفاوت پارچه و لایی بیشتر از ۲٪ میتواند اتصال را ببرد (DTC). نگاه کنید به حباب زدن لایی و آبرفت لایی در الگو.
تنظیم پرس را از تنظیم پرس لایی و بقیهی خوشه را از لایی در تولیدی ببینید. مشخصات لایی در صفحهی لایی پرشین است.
نوع پارچه و کاربردتان را بفرستید تا بگوییم لایی پرشین برای کارتان مناسب است یا نه، و قیمت امروز را بگوییم.
در KROWNTEX: برای لایی پرشین KROWNTEX عدد استحکام چسبیدن از کارخانه نداریم؛ آزمون این صفحه را روی نمونهی خودتان اجرا کنید (مشخصات کامل).
منابع این صفحه
ادعاهای فنی متن از همین اسناد آمدهاند؛ اعداد نخ KROWNTEX فقط از برگهی استاندارد کارخانه.
- DIN 54310:1980-07، فهرست SIS
- Carl Freudenberg KG، ثبت اختراع US 2011/0311795
- ASTM D2724-19
- ISO 6330:2021
- ISO 3175-2:2017
- ISO 3175-3:2017
- EN ISO 11644 (چرم)
- BS 4973-2:1973
- Carl Freudenberg KG، ثبت اختراع US 8,603,926
- Stacey King (DTC)، Laundry & Cleaning News، ۲۰۱۷
- Neale و Cawood، Laundry & Cleaning News، ۲۰۲۲
- Sudhakar و Renjini، Journal of Industrial Textiles
- Jevšnik و همکاران، IntechOpen، ۲۰۱۶
- Gurarda، Caliskan، Kanik، Industria Textila، ۲۰۱۹
- Online Clothing Study (وبلاگ؛ مقالهی آزمون لایی)
- EMS-Griltex 11A، برگهی داده
- Wendler، لاییهای پلیاستری
- FZ/T 01081-2018
- T/CNITA 17102-2022
- FZ/T 01085-2018
- FZ/T 64009-2009
- T/ZZB 0953-2019
اگر مشکل پرس دارید، نوع پارچه، دما، زمان و فشار پرس (یا نوع اتو) را هم بنویسید.