هر طاقه‌ی لایی را پیش از رفتن به خط تولید از شش جهت کنترل کنید: عرض، گرماژ با وزن‌کردن، یکنواختی چسب، تست پرس و جداشدن روی پارچه‌ی خودتان، آبرفت، و برچسب و تاریخ. چک‌لیست منتشرشده‌ای از سازنده‌ها با حدود رواداری پیدا نکردیم، پس حدود پذیرش را خودتان تعیین و ثبت کنید. یک سازنده‌ی لایی هم دستگاه آزمون جداشدن را برای همین دو مرحله توصیه می‌کند: «هنگام بازرسی کالا و پیش از تولید انبوه» (Wendler).

چک‌لیست خلاصه

۱. عرض

عرض اعلام‌شده‌ی لایی پرشین ما ۱۵۰ سانتی‌متر است. عرض را در سر طاقه و چند متر جلوتر، در چند نقطه اندازه بگیرید (روش ما). اگر عرض مفید از عرض مارکر لایی کمتر باشد، مارکر جا نمی‌شود؛ این را پیش از برش بفهمید.

۲. گرماژ با وزن‌کردن طاقه [بازار]

یک فروشگاه ایرانی فرمول بازار را این‌طور نوشته است:

گرماژ (یک متر مربع) = وزن طاقه ÷ (عرض طاقه × متراژ طاقه)

و «عادتاً ۲ گرم برای وزن پوکه طاقه کسر می‌شود». مثال خود همان منبع: طاقه‌ی ۱۰۰ یاردی با عرض ۱۵۰ سانتی‌متر و وزن ۱۰٫۷ کیلوگرم → ۷۸ گرم، و با کسر لوله ۷۶ گرم. جدول مرجع همان منبع برای طاقه‌ی ۱۰۰ یاردی:

کنترل ما: ۹٫۲ کیلوگرم ÷ ۱۳۷٫۱۶ متر مربع ≈ ۶۷٫۱ گرم؛ منهای ۲ گرم ≈ ۶۵٫۱ گرم، که با جدول می‌خواند. ردیف ۸٫۳ کیلوگرم کاملاً نمی‌خواند (حدود ۵۸٫۵ گرم با کسر لوله). (حساب ما.)

دو نکته (پیشنهاد ما):

• «۲ گرم برای لوله» یک عادت بازار است، نه اندازه‌گیری. اگر لوله‌ی خالی یک طاقه‌ی تمام‌شده را دارید، وزنش کنید و همان را کم کنید.
• راه دقیق‌تر: یک متر از تمام عرض ببرید، وزن کنید و بر ۱٫۵ تقسیم کنید؛ این عدد گرم بر متر مربع است. این روش به متراژ واقعی طاقه وابسته نیست.

همه‌ی سازنده‌ها روشن نمی‌کنند که گرماژ اعلام‌شده با چسب است یا بدون چسب؛ یک سازنده وزن را «۱۰۰ گرم + ۱۵ گرم» (پایه + پوشش) نوشته است (MH). برای لایی پرشین KROWNTEX روشن است: ۶۵ گرم وزن پارچه‌ی پایه است و چسب جدا حساب می‌شود، پس عدد وزن‌کردن شما (وزن کل) بیشتر از ۶۵ درمی‌آید؛ اختلاف تقریباً مقدار چسب است. مقدار چسب را برگه‌ی کارخانه نمی‌دهد. طاقه‌ای که با فرمول بالا درست ۶۵ بیاید، یعنی احتمالاً از لایی‌ای است که ۶۵ را وزن کل نوشته‌اند.

سنجش عرض و طول به‌طور رسمی: ISO 22198:2006 عرض و طول پارچه را در حالت آزاد و بدون کشش می‌گیرد (برای پارچه‌های پوشش‌دار کامل کاربرد ندارد)، و ASTM D3774 روش طاقه‌ی کامل برای پذیرش محموله است. انحراف مجاز عرض و طول مخصوص لایی چسب‌دار پیدا نشد؛ یک نمونه‌ی چینی برای نبافته‌ای دیگر (نه لایی) عرض ±۲۰ میلی‌متر و وزن ±۶٪ را آورده و می‌گوید برچسب باید گرماژ، عرض و طول یا وزن طاقه را بنویسد.

۳. یکنواختی چسب

• طرف چسب‌دار معمولاً طرف زبرتر یا براق‌تر است (Pellon).
• یک متر از لایی را جلوی نور باز کنید و دنبال نوار یا لکه‌ی بی‌چسب، کلوخه‌ی چسب و چسبی که به پشت لایی رسیده بگردید (روش ما).
• تراکم نقطه را می‌شود در مغازه شمرد: ذره‌بین پارچه‌شمار را روی سطح چسب‌دار بگذارید و نقطه‌های یک سانتی‌متر مربع را در سه نقطه از عرض بشمارید (روش ما؛ روی لایی مشکی، نقطه‌های سفید راحت دیده می‌شوند). طاقه‌هایی که تراکم‌شان خیلی با هم فرق دارد، احتمالاً از یک تولید نیستند.
• برای بررسی دقیق نقطه‌های چسب و تشخیص نوع الیاف و نوع پوشش، یک سازنده‌ی لایی پودر رنگ‌آمیزی نئوکارمین عرضه می‌کند (Wendler). این یک ابزار آزمایشگاهی است؛ اگر به آن دسترسی دارید، نمونه‌ی هر بار را رنگ کنید و با نمونه‌ی شاهد مقایسه کنید.
• تنها راه عملی که برای فهمیدن نوع چسب پیدا کردیم، همین رنگ‌آمیزی آزمایشگاهی و برچسب یا برگه‌ی تأمین‌کننده است؛ آزمون کارگاهی منبع‌داری برای جدا کردن نوع چسب‌ها، مثلاً PA از PVC یا PES، پیدا نکردیم (تشخیص نوع چسب لایی).

۴. تست پرس و جداشدن

• یک سازنده‌ی لایی چینی می‌گوید پیش از تولید تست چسبندگی انجام شود (MH) و یک سازنده‌ی دیگر دستگاه آزمون جداشدن را برای بازرسی کالا و پیش از تولید انبوه توصیه می‌کند (Wendler).
• از هر طاقه‌ی جدید یک تکه روی پارچه‌ی اصلی سفارش با تنظیم ثبت‌شده‌ی پرس بچسبانید، بگذارید سرد شود و جدا کنید. جای چسب را ببینید: حدود ۵۰:۵۰ خوب است؛ بیشتر روی لایی یعنی کم‌پرسی، بیشتر روی پارچه یعنی پرپرسی (DTC).
• اگر دستگاه آزمون دارید، عدد را با روش ثابت ثبت کنید (آزمون استحکام). روش پیدا کردن تنظیم در تنظیم پرس لایی آمده است.

۵. آبرفت

یک نمونه‌ی علامت‌خورده را با تنظیم تولید پرس کنید و آبرفت تار و پود را بسنجید (آبرفت لایی در الگو). برای مقایسه، یک سازنده برای یکی از لایی‌های پیراهنی خودش (پایه‌ی پنبه‌ای با پوشش HDPE) آبرفت حرارتی را «حداکثر ۰٫۵±٪» اعلام کرده است (Wendler). این عدد مال همان محصول است، نه لایی ما؛ برگه‌ی فنی کارخانه برای لایی پرشین آبرفت را نمی‌دهد.

۶. برچسب، تاریخ و نمونه‌ی شاهد

الزام منتشرشده‌ای از سازنده‌ها برای برچسب یا تاریخ تولید پیدا نکردیم. پیشنهاد ما:

• برای هر طاقه ثبت کنید: تأمین‌کننده، تاریخ ورود، شماره‌ی بار یا فاکتور، رنگ، عرض، وزن، تاریخ تولید اگر روی برچسب هست، و نوع چسبی که روی برچسب یا فاکتور آمده.
• یک تکه، مثلاً نیم متر از تمام عرض، را به‌عنوان نمونه‌ی شاهد با همین مشخصات بایگانی کنید تا اگر بعداً ایرادی پیدا شد، بشود مقایسه کرد.
• اگر برچسب یا فاکتور نام چسبی غیر از PA، PVC، PES (کوپلی‌استر)، PE، EVA یا PU دارد، از فروشنده بپرسید چسب از کدام خانواده است (انواع چسب لایی).

اگر طاقه با مشخصات نخواند

عکس برچسب، وزن طاقه یا وزن یک متر از تمام عرض، و نمونه‌ی تست پرس را برای ما بفرستید. اگر ایراد از طاقه باشد، باید جوابش را بدهیم؛ اگر تست پرس روی پارچه‌ی دیگری خوب است و فقط روی پارچه‌ی شما نه، مشکل احتمالاً جور نبودن لایی و پارچه یا تنظیم پرس است. چون برگه‌ی فنی کارخانه برای لایی پرشین دما، استحکام و آبرفت را نمی‌دهد، کنترل ورودی و تست پرس برای این لایی مهم‌تر از لایی‌هایی است که برگه‌ی کامل دارند.

مشخصات اعلام‌شده در صفحه‌ی لایی پرشین و بقیه‌ی خوشه در لایی در تولیدی است.

در KROWNTEX: برای لایی پرشین KROWNTEX وزن کل طاقه نامعلوم است؛ با وزن‌کردن طاقه خودتان تخمین بزنید.

منابع این صفحه

ادعاهای فنی متن از همین اسناد آمده‌اند؛ اعداد نخ KROWNTEX فقط از برگه‌ی استاندارد کارخانه.

• Wendler، لوازم آزمون (دستگاه آزمون جداشدن، نئوکارمین)
• Wendler، Line 3000 F
• MH، لایی نبافته‌ی 1050HF
• MH، لایی نبافته‌ی دابل‌دات
• Pellon، کدام طرف چسب دارد
• Stacey King (DTC)، Laundry & Cleaning News، ۲۰۱۷
• ISO 22198:2006
• ASTM D3774