اختلاف رنگ نخ بین دو بچ: چرا هست و چطور مدیریتش کنیم
جواب کوتاه
چرا رنگ نخ دو بچ با هم فرق دارد؟
چون هر بچ رنگرزی یک «اثر انگشت» رنگی دارد و حتی وقتی چشم آموزشدیده اختلافی نمی‌بیند، اختلاف قابل اندازهگیری وجود دارد (A&E)؛ این طبیعت رنگرزی بچی است، نه نقص یک برند. تولیدکنندگان با فرایند یکنواخت و قبول یا رد دستگاهی زیر D65 اختلاف را کم نگه می‌دارند ولی صفر نمی‌کنند (Coats)؛ پس کل نخ یک سفارش تولید را یکجا بخرید و شمارهی بچ را ثبت کنید.
- اختلاف رنگ نخ
- رنگ نخ یکی نیست
دو بچ رنگرزی از یک کد رنگ هیچ‌وقت دقیقاً یکی نیستند. A&E، یکی از تولیدکنندگان بزرگ نخ دوخت، صریحاً میگوید در هر بچ اختلاف رنگی هست که می‌شود اندازه‌اش گرفت. پس پرسش درست این نیست که «اختلاف هست یا نه»، بلکه این است که چقدر اختلاف برای کار شما قابل قبول است و چطور نگذارید در یک سفارش دیده شود.
دو تولیدکننده‌ی بزرگ نخ چه می‌گویند
A&E:
«هر بچ رنگرزی یک "اثر انگشت" رنگی دارد که آن را منحصربه‌فرد می‌کند. ممکن است چشم آموزشدیده هیچ اختلاف رنگی نبیند، اما در هر بچ رنگرزی، با هر فرایند رنگرزی، اختلاف رنگی وجود دارد که می‌توان آن را اندازه گرفت.»
Coats:
«ما همه‌ی تلاشمان را می‌کنیم که پیوستگی سایه حفظ شود. با این حال، ممکن است اختلاف جزئی در سایه‌ها رخ دهد.»
این جمله‌ها نقص یک برند خاص را نشان نمی‌دهند. طبیعت رنگرزی بچی همین است.
چرا هر بچ فرق دارد
نخ دوخت پلی‌استر روی بسته‌ها و در دستگاه رنگرزی تحت فشار رنگ می‌شود. هر بار پر کردن دستگاه یک بچ است (نخ پلی‌استر چطور رنگ می‌شود). تولیدکنندگان اختلاف را با دو ابزار کوچک نگه می‌دارند، ولی صفرش نمی‌کنند:
- فرایند یکنواخت: بسته‌هایی با چگالی ثابت و چرخه‌ی رنگرزی با کنترل رایانه‌ای (Coats).
- قبول یا رد با دستگاه: Coats هر بچ را با اندازهگیری دیجیتال اختلاف رنگ در برابر استاندارد دیجیتال، زیر نور D65، قبول یا رد می‌کند. عدد تلورانسش را منتشر نکرده است.
اختلاف رنگ را چطور عدد می‌کنند
استاندارد نساجی برای این کار ISO 105-J03 است که فرمول CMC(l:c) را به کار می‌برد. طبق این استاندارد، l معمولاً ۲ و c همیشه ۱ است. به همین دلیل عدد را معمولاً «ΔE CMC(2:1)» می‌نویسند. نتیجه یک عدد واحد برای قبول یا رد است، و منبع نور و ناظر ترجیحی D65/10° است.
- CMC در برابر CIELAB: CMC فضای رنگ جدیدی نیست. سیستم تلورانسی است بر پایه‌ی Lab* که دور رنگ استاندارد یک بیضی‌گون می‌سازد، و در بسیاری از صنایع از CIELAB منطقی‌تر و دقیق‌تر شمرده می‌شود (X-Rite).
- CIEDE2000: این فرمول مشکل عوض شدن نتیجه با جابه‌جا کردن نمونه و مرجع را حل کرده است. برای مقایسه‌ی دوتایی یک نمونه با استاندارد بهینه است، ولی برای کنترل آماری فرایند نه (X-Rite).
- ضریب تجاری (cf): اگر ضریب تجاری ۱ باشد، ΔE CMC باید کمتر از ۱ باشد تا نمونه قبول شود (Konica Minolta).
تلورانس واقعی در صنعت نساجی
Gay و Hirschler (۲۰۰۲) ارزیابی چشمی و دستگاهی را در هفت شرکت نساجی مقایسه کردند. حد قبول هر شرکت این بود:
| شرکت | ۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۵ | ۶ | ۷ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| حد قبول، ΔE CMC(2:1) | ۱.۱ | ۰.۷ | ۱.۱ | ۰.۷ | ۱.۰ | ۰.۷ | ۲.۳ |
به تعبیر خود پژوهشگران، این حدها «بسته به کاربرد، بسیار متفاوت» بودند. برای مقایسه در صنایع دیگر: در خودروسازی حد ΔE CMC معمولاً ۰.۵ یا کمتر است، و در چاپ ۲ یا بیشتر، گاهی تا ۵ (X-Rite).
آنچه پیدا نکردیم: هیچ تولیدکننده‌ی نخ دوختی، از جمله A&E و Coats، عدد تلورانس بچ‌به‌بچ منتشر نکرده است. برگه‌ی نخ KROWNTEX هم چنین عددی ندارد.
با «درجه‌ی ۴» اشتباه نگیرید
درجه‌ی ۴ ثبات رنگ روی برگه‌ی ما میگوید رنگ یک نخ بعد از شست‌وشو یا مالش چقدر عوض می‌شود یا لکه می‌گذارد (ISO 105-A02 و A03). درباره‌ی فاصله‌ی رنگ دو بچ از هم چیزی نمی‌گوید. این دو دو مشخصه‌ی جدا هستند.
در عمل: شش قاعده برای کارگاه
- کل نخ یک سفارش تولید را یکجا بخرید. اگر همه‌ی دوک‌های یک رنگ از یک بچ باشند، اختلاف بچ در آن سفارش پیش نمی‌آید.
- شمارهی بچ را ثبت کنید: روی برگه‌ی سفارش و روی کارت کار (job card) هر سفارش تولید.
- از هر بچ یک دوک مرجع نگه دارید و روی آن کد رنگ و شمارهی بچ را بنویسید. این دوک را دور از نور نگه دارید (انبارداری نخ).
- وقتی بچ عوض می‌شود، پیش از دوخت مقایسه کنید. دوک بچ جدید را کنار دوک مرجع، زیر D65 یا نور روز و زیر نور فروشگاه، ببینید (متامریسم).
- دو بچ را روی یک لباس کنار هم نگذارید. اگر ناچار دو بچ دارید، هر بچ را برای یک سری جدا مصرف کنید.
- برای لباس‌هایی که بعد از دوخت شسته می‌شوند، Coats آزمون شست‌وشوی مقدماتی را اکیداً توصیه می‌کند تا رنگ نخ در درز، پیش و پس از عملیات، سنجیده شود.
قاعده‌های ۱ تا ۴ جمع‌بندی عملی ما از جمله‌ی «اثر انگشت» A&E است، نه متن یک استاندارد.
اگر برای یک سفارش تولید چند جعبه از یک رنگ لازم دارید، کل مقدار را در یک سفارش از ما بخواهید.
برای مشخصات کامل نخ‌ها برگه‌ی مشخصات و برای کدهای رنگ کالیته را ببینید. صفحه‌های دیگر رنگ در صفحه‌ی اصلی بخش رنگ هستند.
محصولات KROWNTEX مرتبط با این پرسش
KROWNTEX برند تخصصی نخ دوخت و ملزومات خیاطی است. این اقلام KROWNTEX برای همین کار به کار می‌آیند:
رنگ نخ با کد از کالیته‌ی ۵۵۰ رنگ انتخاب می‌شود.
منابع این صفحه
ادعاهای فنی متن از همین اسناد آمده‌اند؛ اعداد نخ KROWNTEX فقط از برگه‌ی استاندارد کارخانه.
کد رنگ مورد نظرتان را بفرستید تا موجودی و قیمت امروز را بگوییم. اگر اختلاف رنگ دیده‌اید، کد رنگ و شمارهی بچ هر دو خرید را هم بنویسید.