شمارهی سوزن را با نخ و پارچه چطور جور کنیم
شمارهی سوزن را دو چیز با هم تعیین می‌کنند: نخ میگوید سوزن دست‌کم چقدر باید کلفت باشد تا نخ آزاد از چشمه رد شود، و پارچه میگوید سوزن چقدر می‌تواند نازک بماند بی‌آنکه خم شود، و بالاتر از کجا سوراخ درشت و آسیب میسازد. قاعدهی Groz-Beckert همین را در یک جمله گفته: «سوزن باید تا حد ممکن نازک باشد و به اندازهی لازم کلفت» (Groz-Beckert).
شمارهی متریک (Nm) قطر تیغه به صدم میلی‌متر است؛ Nm ۹۰ یعنی تیغه‌ی ۰٫۹۰ میلی‌متری (Schmetz). جدول تبدیل Nm و سینگر در شمارهی سوزن: متریک و سینگر آمده.
قید اول: نخ باید از چشمه رد شود
قاعدهی ۴۰ درصد
AMANN: قطر چشمه و شیار بلند سوزن‌های استاندارد «حدود ۴۰ درصد قطر تیغه» است، و برای همین نخ باید نازکتر از ۴۰ درصد قطر سوزن باشد تا در عبور از چشمه و پارچه آسیب نبیند (AMANN). Schmetz هم برای سوزن معمولی‌اش همین را میگوید: چشمه ۴۰ درصد عرض تیغه است (Schmetz).
حساب ما: سوزن Nm ۹۰ تیغه‌ی ۰٫۹۰ میلی‌متری دارد؛ ۴۰ درصد آن حدود ۰٫۳۶ میلی‌متر است. پس نخی که با این سوزن می‌دوزید باید از این نازکتر باشد. قطر نخ معمولاً روی برگه‌ی نخ نیست، برای همین در عمل از تست‌های زیر استفاده کنید.
سه تست بدون ابزار
| تست | روش | نتیجهی درست |
|---|---|---|
| ۴۵ درجه (Schmetz) | نخ را با زاویه‌ی ۴۵ درجه نگه دارید و سوزن را روی آن رها کنید | سوزن به وزن خودش روی نخ پایین می‌لغزد |
| آویزان عمودی (Coats) | نیم متر از همان نخ چرخ را از چشمه‌ی یک سوزن آزاد رد کنید و عمودی نگه دارید، سوزن بالا | درشت: تند پایین میافتد؛ ریز: بالا گیر میکند؛ مناسب: «آرام و چرخان» پایین میرود |
| آویزان (A&E) | حدود ۳۰ سانتی‌متر نخ از چشمه | سوزن آزادانه از بالا تا پایین نخ سر بخورد |
Groz-Beckert هم معیار را همین میداند: اگر اندازه درست باشد، «سوزن نرم روی نخ پایین می‌لغزد» (Groz-Beckert).
سوزن نازک برای نخ: چه میشود
- AMANN: برای کشیدن گره‌ی بخیه به داخل سوراخ کوچک سوزن، کشش نخ خیلی بالا لازم میشود؛ نتیجه بخیه و کشش نامنظم، درز چیندار، و «در حالت شدید پارگی نخ یا پرش بخیه».
- Groz-Beckert: اگر نخ برای سوزن کلفت باشد، پارگی نخ یا پرش بخیه پیش می‌آید؛ نخ «بدون کمک از چشمه هدایت نمی‌شود».
- A&E: اگر نسبت سوزن و نخ درست نباشد، نخ در سمت فرورفتگی سوزن درست جا نمی‌گیرد و حلقه‌ی بخیه بد تشکیل میشود.
- Schmetz: یکی از علت‌های ریش‌ریش شدن بخیه «سوزن خیلی ریز» است و راه‌حلش «شمارهی سوزن را بالا ببرید».
- Coats: «ریش‌ریش شدن نخ در سوزن: نخ نازکتر یا سوزن درشت‌تر، هرکدام مناسب است.»
- Brother و Juki: در جدول عیب‌یابی پرش بخیه، اگر سوزن نازک است، «سوزنی یک درجه کلفتتر» بگذارید (دفترچه‌ی سرویس Brother S-7200A؛ دفترچه‌ی Juki DU-1181N).
اعتراف پاسخ‌دار: ریش‌ریش شدن نخ فقط از سوزن نیست. Schmetz «کشش خیلی سفت» و «نخ آسیب‌دیده» را هم در همان ردیف آورده. ولی وقتی سوزن برای نخ ریز است، با هیچ تنظیم کششی درست نمی‌شود، و سوزن یک درجه درشت‌تر ارزان‌ترین آزمایش است.
سوزن کلفتتر از لازم: چه میشود
- Schmetz: «سوراخ درشت بخیه» و «چین یا آسیب پارچه» را از نشانههای مشکل سوزن می‌شمارد.
- Groz-Beckert: قطر کمتر نیروی فرو رفتن سوزن را کم میکند. روش پیشنهادی‌اش برای پیدا کردن شماره: جای دوخت را با کشیدن و برش ملایم بررسی کنید؛ اگر آسیب دیده شد، شمارهی کوچک‌تر را امتحان کنید، تا جایی که آسیب دیگر دیده نشود.
- A&E: سوزن با قطر کمتر سطح کمتری دارد و گرمای سوزن را کم میکند. در نخ‌های خیلی کلفت هم میگوید سوزن بزرگ‌تر آسیب پارچه و پارگی بخیه از بریدن نخ‌های پارچه را بیشتر میکند.
- Coats: در پارچه‌ی فشرده ممکن است جای کافی برای نخ نباشد و بافت پارچه جابه‌جا شود؛ راه‌حل «سوزن و نخ نازکتر».
از آن طرف، پارچه‌ی ضخیم یا چندلایه سوزن نازک را خم میکند یا می‌شکند؛ Groz-Beckert شکستن سوزن در پارچه‌ی ضخیم را معمولاً نتیجهی سوزنِ «خیلی نازک» با پایداری ناکافی میداند. «به اندازهی لازم کلفت» یعنی همین.
جدول A&E: وزن پارچه، نخ، سوزن
| پارچه | گرم بر متر مربع | نخ (تکس) | سوزن (Nm) | سینگر |
|---|---|---|---|---|
| خیلی سبک | ۶۸ تا ۱۳۶ | ۱۶ تا ۲۴ | ۶۰، ۶۵ | ۸، ۹ |
| سبک | ۱۳۶ تا ۲۰۴ | ۲۴ تا ۳۰ | ۷۰، ۷۵ | ۱۰، ۱۱ |
| متوسط | ۲۰۴ تا ۲۷۲ | ۳۰ تا ۴۰ | ۸۰، ۹۰، ۱۰۰ | ۱۲، ۱۴، ۱۶ |
| نیمه‌سنگین | ۲۷۲ تا ۳۳۹ | ۴۰ تا ۶۰ | ۱۰۰، ۱۱۰ | ۱۶، ۱۸ |
| سنگین | ۳۳۹ تا ۴۰۷ | ۶۰ تا ۱۰۵ | ۱۲۰، ۱۴۰ | ۱۹، ۲۲ |
| خیلی سنگین | ۴۰۷ تا ۴۷۵ | ۱۰۵ تا ۱۳۵ و بیشتر | ۱۴۰، ۱۶۰ | ۲۲، — |
ستون سینگر را ما از جدول تبدیل Coats و Schmetz اضافه کرده‌ایم؛ برای Nm ۱۶۰ معادل سینگری در منابع‌مان نیامده.
نخ‌های KROWNTEX در این جدول: ۴۰/۲ با ۲۹٫۶ تکس، ۲۰/۲ با ۵۹٫۰ و ۲۰/۳ با ۸۸٫۵ تکس اسمی (برگه‌ی کارخانه). اینکه هرکدام در کدام ردیف میافتد و چه شماره‌ای می‌خواهد، در سوزن برای نخ ۴۰/۲، ۲۰/۲ و ۲۰/۳ آمده.
چرخ هم بازه دارد
هر چرخ بازه‌ی شمارهی خودش را دارد. مثلاً دفترچه‌ی Jack A2 برای راسته‌دوز DB×1 شمارهی ۱۱ تا ۱۸ (پیش‌فرض ۱۴) نوشته و برای نسخه‌ی کار سنگین DP×5 شمارهی ۱۸ تا ۲۱ (دفترچه‌ی Jack A2). Juki DDL-8700 هم DB×1 شمارهی ۹ تا ۱۸ و نسخه‌ی H را ۲۰ تا ۲۳ نوشته (دفترچه‌ی Juki DDL-8700).
بعد از عوض کردن شماره، سوراخ صفحه‌ی سوزن را هم نگاه کنید: Schmetz میگوید اندازهی سوراخ صفحه «باید با شمارهی سوزن جور باشد». فاصله‌ی سوزن و نوک ماکو را هم Juki مهم میداند: فاصله‌ی کمتر از مقدار دفترچه نوک ماکو را خراب میکند و فاصله‌ی بیشتر پرش بخیه میسازد (دفترچه‌ی Juki DDL-8700). جزئیات در عوض کردن شمارهی سوزن.
چک‌لیست انتخاب شماره
- مدل سوزن را از روی چرخ مشخص کنید (راهنمای انتخاب سوزن).
- از جدول A&E، بازه‌ی شماره را برای وزن پارچه و تکس نخ پیدا کنید.
- کوچک‌ترین شمارهی بازه را با تست آویزان کردن نخ امتحان کنید؛ اگر نخ گیر کرد، یک درجه بالا بروید.
- نمونه بدوزید و جای دوخت را با کشیدن ملایم بررسی کنید؛ اگر سوراخ درشت یا آسیب دیدید، یک درجه پایین بیایید (Groz-Beckert).
- اگر سوزن خم میشود یا بخیه جا میافتد، یک درجه کلفتتر (Brother، Juki).
- شماره را از بازه‌ی دفترچه‌ی چرخ بیرون نبرید، و سوراخ صفحه‌ی سوزن را چک کنید.
سوزن‌های ارگان ما: سوزن ارگان.
منابع این صفحه
ادعاهای فنی متن از همین اسناد آمده‌اند؛ اعداد نخ KROWNTEX فقط از برگه‌ی استاندارد کارخانه.
- Groz-Beckert — Selecting needles for knitted and woven fabrics
- Groz-Beckert — Sewing problems and how to solve them
- Schmetz — FAQs
- Schmetz — The Eye of the Needle
- Schmetz — Sewing machine needle troubleshooting guide
- Schmetz — Sewing Focus Swimwear (throat plate aperture)
- Schmetz — Sewing Focus Ladies Wear
- AMANN — How to choose the right needle size
- Coats — All About Needles
- Coats — Solving your sewing problems
- Coats — Eliminating seam puckering
- A&E — Fabric weight / thread / needle table
- A&E — Minimizing Needle Heat
- A&E — Minimizing Thread Breakage and Skipped Stitches
- A&E — Denim: How to sew extra-heavy thread sizes
- Brother — S-7200A Service Manual
- Juki — DU-1181N Engineer's Manual
- Juki — DDL-8700 Instruction Manual
- Jack — A2 Instrukcja
مدل چرخ، نوع پارچه و نمره‌ی نخ‌تان را بفرستید تا بگوییم کدام مدل، شماره و نوک سوزن لازم دارید، و موجودی و قیمت امروز را بگوییم.