روش پوشش چسب لایی و اثر آن بر نفوذ چسب و زیردست
چسب لایی به یکی از چند روش روی پایه نشانده میشود: پودرپاشی، نقطهی پودری، نقطهی خمیری، دابلدات (خمیر به‌علاوه‌ی پودر) و چاپ ذوبی (Korea Vilene، پتنت US8545649). روش پوشش روی اینکه چسب چقدر به روی پارچه یا پشت لایی نفوذ کند و زیردست چقدر نرم بماند اثر دارد، و در لایی‌های با کیفیت بالاتر چسب معمولاً به شکل نقطه است تا سطح پوشیده با چسب به کمترین حد لازم برسد (Kan و Zhang، ۲۰۱۸).
پنج روش، به تعریف پتنت Korea Vilene
| روش | چطور انجام میشود (Korea Vilene، پتنت US8545649) |
|---|---|
| پودرپاشی (Scatter) | پودر چسب به‌طور یکنواخت روی پایهی نبافته پاشیده و با گرما ذوب میشود |
| نقطهی پودری (Powder dot) | پودر چسب با یک غلتک حکاکی‌شده به پایه منتقل و با گرما ذوب میشود |
| نقطهی خمیری (Paste dot) | چسبِ خمیری‌شده با شابلون سوراخ‌دار و تیغه روی پایه زده و با گرما خشک میشود |
| دابلدات (Paste-powder dot) | یک نقطهی پایهی خمیری چاپ میشود و پودر چسب روی آن می‌نشیند |
| چاپ ذوبی (Melt printing) | چسب به حالت مذاب چاپ میشود |
مقاله‌ی مروری Kan و Zhang هم فهرست مشابهی دارد: نقطهی خمیری، نقطهی پودری تف‌جوشی‌شده، نقطهی پودری کلندرشده، دابلدات، پودرپاشی و پوشش سطحی (Kan و Zhang، ۲۰۱۸).
جزئیات هر روش
- نقطهی خمیری: خمیر یک سوسپانسیون آبی از پودر ریز چسب و افزودنی‌هاست که از سوراخ‌های یک استوانه‌ی مشبک گردان عبور داده میشود، با سرعت ۳۰ تا ۶۰ متر در دقیقه (تا ۹۰) (Adhesives Magazine). پایهی این خمیرها کوپلی‌آمید یا کوپلی‌استر است (Adhesives Magazine). یک مقاله‌ی تجاری میگوید پوشش خمیری کمترین نفوذ چسب و کنترل بیشتری بر یکنواختی میدهد (Fibre2Fashion). یک راهنمای فروش آن را برای پارچه‌های سبک و حساس به گرما مناسب می‌داند [فروشگاه Alibaba].
- نقطهی پودری: یک غلتک گرم‌شده به غلتک حکاکی‌شده‌ای که پودر چسب در خود دارد فشرده میشود (Adhesives Magazine). همان راهنمای فروش آن را روش سنتی و کم‌هزینه می‌نامد که پودر خشک روی پایه تف‌جوشی میشود [فروشگاه Alibaba]. چسب‌های LDPE و HDPE روی ماشین نقطهی پودری کار می‌شوند (Interlinio).
- دابلدات: Freudenberg در یک پتنت، نقطهی زیرین را ۵ تا ۶ گرم بر متر مربع با چاپ شابلونی و نقطهی رویی را ۷ تا ۸ گرم بر متر مربع با پودرپاشی آورده؛ جمعاً ۱۲ تا ۱۴ گرم، روی پایهی نبافته‌ی ۲۵ و ۳۵ گرمی (Freudenberg، پتنت US6986935). PA و PES هر دو روی ماشین‌های دابلدات و نقطهی پودری زیاد کار می‌شوند (Interlinio).
چرا دابلدات نفوذ چسب به پشت را کم می‌کند؟
پتنت Lainière de Picardie میگوید لایهی زیرین (نقطهی پایه) ذرات چسبِ روی خود را کاملاً از پارچهی پایه جدا نگه میدارد و این ذرات با پارچهی پایه تماس ندارند (Lainière de Picardie، پتنت US5820928A). یک راهنمای فروش هم میگوید لایهی پایه نمی‌گذارد چسب در لایی فرو برود و لایهی رویی به پارچهی رویه می‌چسبد، و این روش نفوذ چسب را «تقریباً از بین میبرد» [فروشگاه Alibaba]. در پتنت Freudenberg، نفوذ چسب به پشت («back-riveting») در نمونه‌های دابلدات صفر تا ۰٫۲ نیوتن بر ۱۰ سانتی‌متر اندازه‌گیری شده است (Freudenberg، پتنت US6986935). این عددها مال نمونه‌های همان پتنت‌اند، نه قاعده‌ی عمومی.
تراکم نقطه (CP) و وزن چسب
| مشخصه | عدد | منبع |
|---|---|---|
| تعداد نقطه در هر سانتی‌متر مربع | ۳۷، ۵۲، ۱۱۰ یا ۱۸۰، بسته به کاربرد | Korea Vilene، پتنت US8545649 |
| مش شابلون | ۴۰ تا ۱۵۵ | Korea Vilene، پتنت US8545649 |
| وزن چسب | ۵ تا ۳۵ گرم بر متر مربع | Korea Vilene، پتنت US8545649 |
| سوراخ در سانتی‌متر مربع (مثال دیگر) | ۷۵ و ۴۵ | Lainière de Picardie، پتنت US5820928A |
| نام طرح نقطه در پتنت‌ها | CP52، CP110 | Freudenberg، پتنت‌های US6986935 و US6777065 |
کد «CP» با یک عدد، مثل CP52 یا CP110، در پتنت‌های Freudenberg برای طرح نقطه به کار رفته و با سری ۳۷/۵۲/۱۱۰/۱۸۰ نقطه در سانتی‌متر مربع جور است؛ و معنای عدد تأیید شده است: پتنت Freudenberg می‌نویسد «شابلون CP 52 (یعنی ۵۲ نقطه در سانتی‌متر مربع)» و «غلتک CP 37 (۳۷ نقطه در سانتی‌متر مربع)». پس عدد CP تعداد نقطه در هر سانتی‌متر مربع است؛ معنای خود حروف C و P در هیچ منبعی نیامده.
تعداد نقطه و مقدار چسب: نمونه‌های واقعی از پتنت‌ها
| پایه | طرح نقطه | مقدار چسب (گرم بر متر مربع) | منبع |
|---|---|---|---|
| لایی به‌طور کلی | CP 110 | ۹ | Freudenberg |
| لایی به‌طور کلی | CP 52 | ۱۱ | Freudenberg |
| نبافته‌ی ۲۵ و ۳۵ گرمی، دابلدات | CP 52 | ۱۲ تا ۱۴ | Freudenberg |
| نبافته، دابلدات | CP 110 | ۱۱ تا ۱۴ | Freudenberg |
| نبافته‌ی ۱۵ تا ۵۰ گرمی | ۳۷، ۵۲، ۱۱۰ یا ۱۸۰ | ۵ تا ۳۵ | Korea Vilene |
قاعده‌ای که از این داده درمی‌آید: نقطهی بیشتر یعنی نقطهی ریزتر و چسب کمتر. برای نبافته‌ی ۶۰ تا ۷۰ گرمی هیچ عددی پیدا نکردیم.
چطور نوع و تراکم نقطه را خودتان ببینید (روش ما، نه دستور سازنده)
- دابلدات: در منبع آمده نقطهی زیرین «در پایه نفوذ می‌کند و سد برگشت چسب است» و پودر رویی روی آن پاشیده میشود؛ زیر ذره‌بین باید پایهی صاف با کلاهک دانه‌دانه دیده شود.
- خمیری: ذرات خمیر ریزتر از ۸۰ میکرون است و با شابلون گردان چاپ میشود؛ انتظار نقطه‌های تخت، صاف و بسیار منظم.
- پودری: پودر با غلتک حکاکی‌شده منتقل و ذوب میشود؛ انتظار نقطهی دانه‌دانه‌تر با لبه‌ی کمتر گرد.
- پاشش پودر: پخش تصادفی، بدون هیچ شبکه‌ی منظم.
- شمردن تراکم: با ذره‌بین پارچه‌شمار (پیک‌گلاس) پنجره‌ی ۱ سانتی‌متر را روی سطح چسب‌دار بگذارید، نقطه‌های داخلش را بشمارید و در سه نقطه از عرض تکرار کنید. روی لایی مشکی، نقطه‌های سفید راحت شمرده می‌شوند. عدد بالا نزدیک ۳۷، ۵۲ یا ۱۱۰ باشد، با سری‌های رایج جور است.
- مقدار چسب را آزمایشگاه با حل کردن چسب و کم کردن وزن می‌سنجد (استاندارد چین FZ/T 01081-2018؛ برای کوپلی‌آمید متانول یا کلروفرم)؛ در مغازه تخمین آن با وزن‌کشی طاقه است (گرماژ لایی).
رنگ نقطه‌های چسب
Arkema پودر PA را علاوه بر رنگ طبیعی در مشکی و قرمز هم می‌فروشد، هم برای نقطهی خمیری و هم برای دابلدات (Arkema). در لایی پرشین KROWNTEX نقطه‌های چسب در هر دو رنگ، حتی روی لایی مشکی، سفیدند. این نشان میدهد برای رنگ لایی مشکی پودر مشکی به کار نرفته؛ اینکه نقطهی سفید روی لایی مشکی زیر پارچهی نازک و تیره از رو دیده میشود یا نه، منبعی پیدا نکردیم و فقط تست پرس روی نمونه‌ی خودتان جواب میدهد (لایی سفید یا مشکی).
اثر روش پوشش بر زیردست و نفوذ چسب
- زیردست: Kan و Zhang می‌گویند اگر چسب‌ها روان شوند و به‌جای نقطه یا ذرات جدا، یک لایهی پیوسته بسازند، زیردست خشک و تخته‌ای میشود (Kan و Zhang، ۲۰۱۸). به زبان ساده: هرچه چسب بیشتر به شکل نقطهی جدا بماند، لایی نرم‌تر می‌ماند.
- نفوذ به روی پارچه: پوشش خمیری کمترین نفوذ را میدهد (Fibre2Fashion) و دابلدات به گفته‌ی راهنمای فروش تقریباً آن را حذف می‌کند [فروشگاه Alibaba]. ولی دما، فشار و زمان زیاد هم باعث نفوذ به روی پارچه می‌شوند (Kan و Zhang، ۲۰۱۸)؛ یعنی روش پوشش جای تنظیم درست پرس را نمی‌گیرد. بیشتر: نفوذ چسب به روی پارچه.
- نفوذ به پشت: چسب زیاد نسبت به نوع لایی یا فشار زیاد باعث میشود چسب به تسمه‌ی پرس برسد (Kan و Zhang، ۲۰۱۸). بیشتر: نفوذ چسب به پشت لایی.
منبع سازنده‌ای پیدا نکردیم که تعداد نقطه را به وزن پارچهی رویه وصل کند (مثلاً «نقطهی ریزتر برای پارچهی سبک‌تر») یا وزن چسب را به زیردست. این منطق زیاد تکرار میشود، ولی عددی از سازنده برایش نداریم.
لایی پرشین با کدام روش پوشش داده شده؟
برگهی فنی کارخانه برای لایی پرشین روش پوشش (دابلدات، خمیری یا پودری)، تراکم نقطه و وزن چسب را نمیدهد؛ ما هم ادعایی درباره‌اش نمی‌کنیم. آنچه می‌دانیم: چسب آن ۱۰۰٪ PA است. اگر می‌خواهید خودتان ببینید:
- با ذره‌بین به سطح چسب‌دار نگاه کنید: نقطه‌های منظم یا ذرات پاشیده‌ی نامنظم.
- Pellon میگوید طرف چسب‌دار معمولاً طرف زبر یا براق است (Pellon). روش کامل: طرف چسب و تست کارگاهی.
- برای بررسی دقیق نقطه‌ها، Wendler پودر رنگ‌دهنده‌ی Neocarmin را برای «ارزیابی نقطه‌های پوشش» می‌فروشد (Wendler)؛ این کار آزمایشگاهی است.
برگشت به شناخت لایی.
منابع این صفحه
ادعاهای فنی متن از همین اسناد آمده‌اند؛ اعداد نخ KROWNTEX فقط از برگهی استاندارد کارخانه.
- Korea Vilene، پتنت US8545649
- Freudenberg، پتنت US6986935
- Freudenberg، پتنت US6777065
- Lainière de Picardie، پتنت US5820928A
- Kan و Zhang، Polymers ۲۰۱۸
- Adhesives Magazine، Paste dot adhesives for bonding nonwovens
- Fibre2Fashion، Nonwoven paste dot adhesives
- Alibaba (راهنمای فروش)، Dot coated interlining
- Interlinio
- Pellon، کدام طرف چسب دارد
- Wendler، لوازم جانبی
- Arkema، PLATAMID H 106 (برگهی فنی)
- FZ/T 01081-2018
نوع پارچه و کاربردتان را بفرستید تا بگوییم لایی پرشین برای کارتان مناسب است یا نه، و قیمت امروز را بگوییم.