درز چطور می‌شکند؟ پاره شدن نخ، پاره شدن پارچه، یا لغزش درز
جواب کوتاه
چرا درز باز میخندد یا پارچه کنار درز لغزش دارد؟
وقتی نخ و پارچه هر دو سالماند ولی درز باز شده، لغزش درز رخ داده: نخهای پارچه از زیر بخیه بیرون میلغزند (A&E). در این حالت نخ قویتر مشکل را حل نمیکند؛ آنچه در منابع اثرش نشان داده شده نوع درز است، مثلاً درز ایمنی با لغزش باز شد (Crow و Dewar، ۱۹۸۳). مقاومت پارچه در برابر لغزش آزمون جداگانه دارد.
- درز خندیدن
- لغزش درز
درز به سه شکل می‌شکند: نخ پاره میشود، پارچه پاره میشود، یا نخهای پارچه از زیر بخیه میلغزند و درز باز میشود (A&E). با نگاه دقیق به یک درز خرابشده معمولاً میشود فهمید کدام اتفاق افتاده — و فقط در حالت اول، نخ مستقیماً مقصر است.
سه حالت شکست
A&E به کنترل کیفیت توصیه می‌کند درز خرابشده را این‌طور بررسی کند: ببینید «آیا پارچه هنوز سالم است ولی نخ پاره شده، یا نخ سالم است ولی پارچه خراب شده» (A&E). حالت‌های سمت پارچه دو نوع‌اند: پارگی پارچه، و لغزش درز — یعنی وقتی «نخهای پارچه پاره نمی‌شوند، بلکه از درز بیرون میلغزند و درز را باز می‌کنند» (A&E).
| حالت | روی درز چه می‌بینید | نخ مقصر است؟ |
|---|---|---|
| پاره شدن نخ | پارچهی دو طرف سالم است؛ سر نخهای بریده در طول درز دیده می‌شوند | بله، یا دست‌کم نخ ضعیف‌ترین جزء بوده |
| پاره شدن پارچه | نخهای درز سالماند؛ پارچه در امتداد خط سوراخ‌های سوزن یا کنار درز پاره شده | نه |
| لغزش درز | نخهای درز سالماند و پارچه هم نبریده، ولی نخهای پارچه از زیر بخیه بیرون کشیده شده‌اند و درز دهان باز کرده | نه |
نوع درز تعیین می‌کند کدام اتفاق بیفتد
یک گزارش فنی دولتی کانادا چند نوع درز را روی پارچه‌های جناغی نایلون/پنبه و نایلون، دوخته‌شده با نخ پلی‌استر، آزمایش کرد (Crow و Dewar، ۱۹۸۳):
- درز دوختوسردوز روی پارچهی جناغی عمدتاً با پاره شدن نخ شکست.
- درز ایمنی با لغزش باز شد.
- در درز رویهدار (لب‌روی‌لب) روی پارچهی جناغی، «پارچه پیش از درز پاره شد»؛ در جهت پود، سه نمونه از پنج نمونه هم لغزش داشتند.
یعنی با یک نخ و یک پارچه، فقط با عوض کردن نوع درز، حالت شکست عوض شد. پس اگر درزی مدام به یک شکل خراب میشود، پیش از عوض کردن نخ، ساختار درز را هم بررسی کنید.
تعداد بخیه هم جای شکست را جابه‌جا می‌کند
A&E به‌طور کلی می‌گوید بخیه‌ی بیشتر درز محکم‌تر می‌دهد، ولی هشدار می‌دهد: «در موارد نادری، اضافه کردن بخیه در اینچ می‌تواند به پارچه آسیب بزند و درز را ضعیف کند… فقط روی پارچه‌های خاصی که با سوراخ شدن زیاد سوزن آسیب می‌بینند» (A&E). درباره‌ی جرسی هم می‌گوید بخیه‌ی بیشتر «احتمال بریدن پارچه با سوزن را بالا می‌برد».
برداشت ما از این دو گفته: در تعداد بخیه‌ی کم، درز بیشتر با پاره شدن نخ یا لغزش می‌شکند؛ در تعداد بخیه‌ی زیاد روی پارچهی حساس به سوزن، شکست ممکن است به خود پارچه منتقل شود. جزئیات انتخاب تعداد بخیه در تعداد بخیه در اینچ.
تشخیص در کارگاه: درز خراب را چطور بخوانید
- لباس برگشتی را دور نیندازید. درز خراب را زیر نور خوب و در صورت امکان با ذره‌بین نگاه کنید.
- اول نخ را ببینید. آیا سر نخ بریده در طول درز هست؟ اگر پارچهی دو طرف سالم است و نخ بریده، حالت «پاره شدن نخ» است. بعد این‌ها را بررسی کنید: نمره‌ی نخ برای این درز کافی بود؟ (برآورد استحکام درز) نخ حین دوخت آسیب دیده؟ (افت استحکام نخ حین دوخت) نخ حین دوخت هم پاره می‌شد؟ (چرا نخ پاره میشود)
- اگر نخ سالم است، پارچه را ببینید. پارگی در امتداد خط سوراخ‌های سوزن یعنی پارچه در همان خط ضعیف شده. آسیب سوزن یکی از عواملی است که بازده درز را تعیین می‌کند (Crow و Dewar، ۱۹۸۳)؛ شماره و نوک سوزن را بررسی کنید — انتخاب شماره‌ی سوزن و نوک سوزن — و اگر پارچه حساس است، تعداد بخیه را هم.
- اگر نخ و پارچه هر دو سالماند ولی درز باز شده، لغزش درز است. طبق تعریف A&E، در لغزش نخهای پارچه پاره نمی‌شوند و نخ دوخت هم سالم می‌ماند؛ پس نخ قویتر مشکل را حل نمیکند. آنچه در منابع ما اثرش نشان داده شده، نوع درز است (Crow و Dewar، ۱۹۸۳). برای سنجیدن مقاومت پارچه در برابر لغزش، آزمون جدا دارد — بازده درز و آزمون‌ها.
- زمان خرابی را بنویسید. درز در کنترل کیفیت باز شد، بعد از شست‌وشو، یا در مصرف؟ اگر فقط بعد از شست‌وشو خراب میشود، درز جین و شست‌وشوی آنزیمی را بخوانید.
یک سؤال که منبع برایش پیدا نکردیم
در کارگاه‌ها گاهی گفته میشود «درز باید از نخ بشکند چون قابل تعمیر است» یا برعکس. ما هیچ منبع دست‌اولی پیدا نکردیم که یکی از این دو را به‌عنوان اصل طراحی بیان کرده باشد. تنها هدف طراحی منبع‌دار که پیدا کردیم، حداقل بازده درز ۸۰٪ است — توصیه‌ای تاریخی که در بازده درز و آزمون‌ها توضیح داده‌ایم.
این صفحه بخشی از مهندسی درز است. مشخصات نخهای KROWNTEX: برگه‌ی مشخصات ۴۰/۲، ۲۰/۲ و ۲۰/۳.
منابع این صفحه
ادعاهای فنی متن از همین اسناد آمده‌اند؛ اعداد نخ KROWNTEX فقط از برگه‌ی استاندارد کارخانه.
کد رنگ مورد نظرتان را بفرستید تا موجودی و قیمت امروز را بگوییم. اگر مشکل دوخت دارید، مدل چرخ، نمره‌ی نخ، شماره‌ی سوزن و نوع پارچه را هم بنویسید — و اگر می‌توانید، عکس نزدیک از درز خرابشده.