وقتی نخ درست کنار چشمه‌ی سوزن ریش‌ریش یا پاره می‌شود، رایج‌ترین علت از سمت سوزن این است که سوزن برای آن نخ نازک است و نخ آزادانه از چشمه رد نمی‌شود (Groz-Beckert، Coats). علت‌های دیگر سوزن هم هست، ولی کشش زیاد، نخ‌کشی اشتباه، لبه‌ی تیز قطعه‌های چرخ و خود نخ هم همین نشانه را می‌دهند؛ پس ترتیب آزمون‌ها مهم است.

علت‌های سمت سوزن

۱. سوزن برای نخ نازک است

• Groz-Beckert: اگر «شماره‌ی سوزن نسبت به نمره‌ی نخ کم باشد، نخ بدون کمک از چشمه‌ی سوزن رد نمی‌شود» و پاره می‌شود. اندازه‌ی درست یعنی «سوزن آزادانه روی نخ پایین می‌لغزد.»
• AMANN: «قطر چشمه یا شیار بلند سوزن‌های استاندارد حدود ۴۰ درصد قطر تیغه است»، پس «نخ باید از ۴۰ درصد قطر سوزن نازک‌تر باشد تا در حرکتش از چشمه و پارچه آسیب نبیند.» اگر سوزن برای نخ کوچک باشد، «کشش نخ خیلی زیادی لازم است» و «در موارد شدید، نخ پاره می‌شود و یا بخیه می‌پرد» (AMANN).
• Schmetz: «اندازه‌ی چشمه‌ی سوزن و نمره‌ی نخ باید دقیقاً با هم جور باشند تا نخ با کمترین اصطکاک ممکن از چشمه رد شود.» برای بخیه‌ی ریش‌ریش، اولین علتی که Schmetz می‌گوید «سوزن کوچک» است و راه‌حلش «شماره‌ی سوزن را بالا ببرید.»
• Coats: «نخ در سوزن ریش‌ریش می‌شود: بسته به مورد، نخ نازک‌تر یا سوزن کلفت‌تر.»
• A&E: اگر نسبت شماره‌ی سوزن و نخ نادرست باشد، «نخ در سمت فرورفتگی سوزن درست جا نمی‌گیرد و حلقه بد تشکیل می‌شود.»

آزمون آویزان کردن نخ: یک تکه از همان نخی که روی چرخ است، حدود نیم متر (Coats) یا ۱۲ اینچ یعنی حدود ۳۰ سانتی‌متر (A&E)، از چشمه‌ی یک سوزن آزاد رد کنید و نخ را عمودی نگه دارید، سوزن بالا. Coats: اگر سوزن خیلی بزرگ باشد یک‌باره پایین می‌افتد، اگر خیلی کوچک باشد بالا گیر می‌کند، و اگر اندازه باشد «آرام و مارپیچ تا پایین می‌آید.»

نخ‌های KROWNTEX در جدول A&E (حساب ما):

جدول A&E برای ۲۰/۳ تا Nm ۱۴۰ می‌رود. جدول فقط نقطه‌ی شروع است؛ آزمون آویزان کردن با نخ و سوزن واقعی خودتان ملاک است. جزئیات: سوزن برای نخ کرونتکس و مشخصات نخ ۴۰/۲، ۲۰/۲ و ۲۰/۳.

Schmetz، Groz-Beckert و ارگان هر کدام سوزن‌هایی با چشمه‌ی بزرگ‌تر از معمول دارند تا نخ کلفت‌تر با همان شماره‌ی سوزن رد شود (چشمه‌ی سوزن).

۲. کیفیت چشمه

Groz-Beckert یکی از علت‌های پارگی نخ را «کیفیت سوزن، به‌خصوص چشمه‌ی سوزن» می‌داند. Schmetz می‌گوید: «چشمه و شیار سوزن را برای آسیب بررسی کنید؛ اگر شک دارید، سوزن را عوض کنید.»

۳. لبه‌ی تیز، در سوزن یا در چرخ

Coats: «لبه‌های تیز روی صفحه‌ی سوزن، نوک شاتل، محافظ سوزن، قاب ماسوره، شیار یا چشمه‌ی سوزن. لبه‌های زبر را صیقل دهید و در صورت لزوم عوض کنید.» توجه کنید که از شش جایی که Coats می‌شمارد، چهارتا قطعه‌ی چرخ‌اند. A&E هم «پلیسه یا سطح تیز روی قطعه‌های نخ‌گذر یا بخیه‌ساز» را علت پارگی نخ می‌داند و می‌گوید لبه‌ی سوراخ صفحه‌ی سوزن و پایه را برای لبه‌ی تیز بررسی کنید.

۴. سوزن کهنه یا نوک آسیب‌دیده

Schmetz «نخ پاره یا ریش‌ریش» را اولین نشانه‌ی سوزن آسیب‌دیده یا فرسوده می‌داند، و «سوزن آسیب‌دیده یا کهنه» را یکی از علت‌های پارگی نخ رو (سوزن را کی عوض کنیم).

۵. گرمای سوزن

اگر پارگی فقط در دور بالاست، یا سر نخ پاره‌شده یک گره‌ی سفت دارد، نخ ذوب شده (A&E). Coats: «شیار یا چشمه با پارچه‌ی ذوب‌شده بسته شده» (گرمای سوزن).

۶. جا زدن نادرست

Groz-Beckert نخ‌کشی نادرست و جا زدن نادرست سوزن را هم از علت‌های پارگی می‌شمارد. شیار بلند، به تعریف Coats، «کانال محافظی» است که نخ در آن از پارچه پایین کشیده می‌شود، و Groz-Beckert توضیح می‌دهد که نخ در حرکت رو به پایین سوزن «بین پارچه و لبه‌ی شیار بلند» فشرده می‌شود. برداشت ما: اگر سوزن چرخیده باشد، نخ دیگر درست در این کانال نیست. در Juki DDL-9000C شیار بلند «دقیقاً رو به چپ» است (جا زدن درست سوزن).

سهم نخ، چرخ و سوزن

Schmetz برای پارگی نخ رو پنج علت می‌گوید: «نخ‌کشی نادرست»، «گره یا پیچ در نخ»، «کشش بیش از حد»، «سوزن آسیب‌دیده یا کهنه» و «سوزن کوچک». فقط دوتایش سوزن است.

اعتراف: ما نخ هم می‌فروشیم، و خود نخ هم در این جدول هست. حداقل استحکام نخ‌های ما در برگه‌ی کارخانه ۱۰۰۰، ۲۱۰۰ و ۳۲۰۰ سانتی‌نیوتن برای ۴۰/۲، ۲۰/۲ و ۲۰/۳ است؛ ولی نخ سالم هم از چشمه‌ی تنگ یا روی لبه‌ی تیز پاره می‌شود. بیشتر درباره‌ی سهم نخ: چرا نخ پاره می‌شود.

مراحل تشخیص، از ارزان به گران

راهی از سازنده‌ها پیدا نکردیم که از ظاهر سر نخ ریش‌شده بشود فهمید چشمه تنگ است یا لبه‌ای تیز. برای همین این ترتیب را پیشنهاد می‌کنیم:

1. سوزن نو، همان مدل و شماره. اگر مشکل رفت، سوزن کهنه بود.
2. آزمون آویزان کردن نخ. اگر سوزن بالا گیر کرد، یک شماره سوزن کلفت‌تر یا نخ نازک‌تر (Coats).
3. نخ‌کشی و جهت سوزن را بررسی کنید. شیار بلند در جای درست، سوزن تا ته.
4. سر نخ پاره را نگاه کنید. گره‌ی سفت یعنی گرما (A&E). پارگی فقط در دور بالا هم همین را می‌گوید.
5. کشش نخ را بررسی کنید. کشش بیش از حد یکی از علت‌های Schmetz است (تنظیم کشش نخ در جک و برادر).
6. لبه‌های چرخ را به تعمیرکار نشان دهید: سوراخ صفحه‌ی سوزن، نوک شاتل، محافظ سوزن، قاب ماسوره (Coats).
7. نخ را عوض کنید. اگر با همه‌ی این‌ها نخ هنوز پاره می‌شود، یک دوک دیگر را امتحان کنید و گره یا پیچ در نخ را بررسی کنید (Schmetz).

این صفحه بخشی از مشکلات اپراتور است. سوزن‌های ما: سوزن اصلی ارگان. نخ ما: نخ اسپان پلی‌استر.

منابع این صفحه

ادعاهای فنی متن از همین اسناد آمده‌اند؛ اعداد نخ KROWNTEX فقط از برگه‌ی استاندارد کارخانه.

• Groz-Beckert — Sewing problems and how to solve them (2018)
• Groz-Beckert — Selecting needles for knitted and woven fabrics (2015)
• Groz-Beckert — LPC
• AMANN — How to choose the right needle size
• Schmetz — Sewing Machine Needle Troubleshooting Guide
• Schmetz — Needle Guide
• Schmetz — Sewing Focus: Workwear
• Schmetz — Sewing Focus: Ladies Wear
• Schmetz — Special Geometry (datasheet)
• Coats — Solving your sewing problems
• Coats — All About Needles
• Coats — Basic needle parts
• A&E — Minimizing Thread Breakage and Skipped Stitches
• A&E — Denim: How to Sew Extra-Heavy Thread Sizes
• A&E — Denim: Optimizing Seam Performance
• A&E — Minimizing Needle Heat
• A&E — Fabric Weight / Thread / Needle Table
• Organ — Catalog 2022
• Juki — DDL-9000C-F Instruction Manual