چشمه‌ی سوزن معمولی حدود ۴۰ درصد قطر تیغه است، و به گفته‌ی AMANN نخ باید از ۴۰ درصد قطر سوزن نازک‌تر باشد تا در رفت‌وآمد از چشمه و پارچه آسیب نبیند (Schmetz، AMANN). برای همین شماره‌ی سوزن را نخ تعیین می‌کند: نخ کلفت‌تر، چشمه‌ی بزرگ‌تر، یعنی سوزن کلفت‌تر.

قاعده‌ی ۴۰ درصد

• Schmetz: سوزن یونیورسال، که رایج‌ترین سوزن این برند است، «چشمه‌ای به پهنای ۴۰ درصد تیغه» دارد (Schmetz).
• AMANN: قطر چشمه و شیار بلند سوزن‌های استاندارد «حدود ۴۰ درصد قطر تیغه» است؛ پس «نخ باید از ۴۰ درصد قطر سوزن نازک‌تر باشد» (AMANN).

مثال فرضی (حساب ما): سوزن Nm ۹۰ تیغه‌ی ۰٫۹ میلی‌متری دارد و ۴۰ درصد آن ۰٫۳۶ میلی‌متر است؛ پس نخ باید از ۰٫۳۶ میلی‌متر نازک‌تر باشد. قطر نخ را کسی با خط‌کش نمی‌سنجد و ما هم قطر اندازه‌گیری‌شده‌ی نخ‌هایمان را نداریم؛ برای همین آزمون‌های پایین کاربردی‌ترند.

اگر چشمه برای نخ کوچک باشد

AMANN توضیح می‌دهد که با سوزن کوچک برای نخ، کشش خیلی زیادی لازم است تا گره‌ی بخیه به سوراخ کوچک سوزن کشیده شود؛ نتیجه بخیه و کشش نامنظم، چین خوردن درز، و در حالت شدید پارگی نخ یا پرش بخیه است (AMANN). Groz-Beckert هم می‌گوید اگر نخ خیلی کلفت باشد پارگی نخ یا پرش بخیه پیش می‌آید، و اگر شماره‌ی سوزن نسبت به نخ پایین باشد نخ خودبه‌خود از چشمه رد نمی‌شود (Groz-Beckert). Coats راه‌حل را ساده گفته: «نخ نازک‌تر یا سوزن کلفت‌تر، هرکدام مناسب است» (Coats).

این را با تنظیم کشش درست نمی‌شود کرد؛ باید شماره‌ی سوزن یا نخ عوض شود (انتخاب شماره‌ی سوزن).

سه آزمون جور بودن نخ و چشمه

آزمون را با همان نخی که روی چرخ است و با یک سوزن نو انجام دهید. برای نخ‌های KROWNTEX (۴۰/۲، ۲۰/۲ و ۲۰/۳؛ مشخصات نخ) هم همین آزمون راه مطمئن‌تری از هر جدول است.

چشمه‌ی بزرگ

بعضی سوزن‌ها چشمه‌ای بزرگ‌تر از معمول دارند تا نخ کلفت‌تر با همان شماره‌ی سوزن دوخته شود:

• Groz-Beckert درباره‌ی یکی از سوزن‌های ویژه‌اش می‌گوید چشمه‌ی بزرگ‌تر اجازه می‌دهد نخ کلفت‌تر با همان شماره‌ی سوزن به کار رود (Groz-Beckert).
• Schmetz سوزنی را توصیف می‌کند که چشمه‌اش به اندازه‌ی دو شماره‌ی Nm بزرگ‌تر از شماره‌ی سوزن است، با شیار بزرگ‌تر، برای اصطکاک کمتر و آسیب کمتر به نخ (Schmetz). Schmetz در وبلاگش هم نوشته اگر نخ پاره یا ریش می‌شود، سوزن با چشمه‌ی بزرگ‌تر به کار ببرید (Schmetz).
• ارگان در بروشور ۲۰۱۷ خود می‌گوید با بزرگ کردن چشمه، نخ فیلامنت شماره‌ی ۵ با سوزن شماره‌ی ۲۱ قابل استفاده شده (Organ). کاتالوگ ۲۰۲۲ ارگان هم نسخه‌هایی با یادداشت «چشمه‌ی بزرگ؛ برای جلوگیری از پارگی نخ پارچه و سفت نشدن بخیه» فهرست می‌کند (کاتالوگ ارگان).

اگر سوزن چشمه‌بزرگ در دسترس نیست، راه معمول یک شماره سوزن کلفت‌تر یا نخ نازک‌تر است.

چشمه‌ی توپی و گرما

A&E برای کم کردن گرمای سوزن «سوزن با چشمه‌ی توپی» را پیشنهاد می‌کند: این سوزن در محل چشمه ۰٫۰۰۳ یا ۰٫۰۰۴ اینچ از تیغه پهن‌تر است (حدود ۰٫۰۸ تا ۰٫۱ میلی‌متر؛ حساب ما)، پس سوراخ بزرگ‌تری در پارچه باز می‌کند و اصطکاک روی تیغه کم می‌شود (A&E). بقیه‌ی راه‌های کم کردن گرما در گرمای سوزن آمده.

لبه‌ی تیز در چشمه یا شیار

Coats در فهرست علت‌های پارگی نخ می‌نویسد: «لبه‌ی تیز روی صفحه‌ی سوزن، نوک قلاب، محافظ سوزن، قاب ماسوره، شیار یا چشمه‌ی سوزن. لبه‌های زبر را صاف کنید و در صورت لزوم عوض کنید» (Coats). Schmetz هم می‌گوید چشمه و شیار سوزن را از نظر آسیب بررسی کنید و «اگر شک دارید، سوزن را عوض کنید» (Schmetz). در چک‌لیست Coats این پرسش هم هست: «آیا چشمه زبر است یا با الیاف ذوب‌شده گرفته؟» (Coats).

توجه کنید که در فهرست Coats، سوزن فقط یکی از چند قطعه است. Schmetz هم برای نخ ریش‌ریش سه علت می‌شمارد: سوزن کوچک، کشش زیاد، نخ آسیب‌دیده (Schmetz). یعنی اگر با سوزن نو و شماره‌ی درست نخ هنوز ریش می‌شود، کشش، مسیر نخ و قطعات فلزی چرخ را بررسی کنید (ریش‌شدن نخ در چشمه، نخ چرا پاره می‌شود). ولی چون سوزن نو ارزان‌ترین آزمایش است، از آن شروع کنید.

آنچه پیدا نکردیم

• طول و پهنای چشمه‌ی هر مدل ارگان: کاتالوگ برایشان حرف J و K دارد ولی عددها را از کاتالوگ قابل اعتماد استخراج نکردیم.
• جمله‌ای از یک سازنده که بگوید پلیسه‌ی داخل چشمه خودش نخ را ریش می‌کند؛ فقط همان جمله‌ی Coats درباره‌ی لبه‌ی تیز.

بازگشت به خوشه: شناخت سوزن. مدل‌های ما: سوزن ارگان؛ نخ ما: نخ اسپان پلی‌استر.

محصولات KROWNTEX مرتبط با این پرسش

KROWNTEX برند تخصصی نخ دوخت و ملزومات خیاطی است. این اقلام KROWNTEX برای همین کار به کار می‌آیند:

سوزن ارگان DB×1 — از KROWNTEXسوزن راسته‌دوز تک‌سوزن و دوسوزن.سایز ۱۰ تا ۲۱ · بسته‌ی پاکتیاین مدل برای کدام چرخسفارش و قیمت روز

رنگ نخ با کد از کالیته‌ی ۵۵۰ رنگ انتخاب می‌شود.

منابع این صفحه

ادعاهای فنی متن از همین اسناد آمده‌اند؛ اعداد نخ KROWNTEX فقط از برگه‌ی استاندارد کارخانه.

• Schmetz — The Eye of the Needle
• Schmetz — FAQs
• Schmetz — Special Needle Geometry
• Schmetz — Troubleshooting guide
• Schmetz — Sewing Focus Ladies Wear
• AMANN — How to choose the right needle size
• Coats — All About Needles
• Coats — Solving your sewing problems
• Groz-Beckert — Selecting needles for knitted and woven fabrics
• Groz-Beckert — Sewing problems and how to solve them
• Groz-Beckert — SAN 5.2
• A&E — Minimizing Needle Heat
• A&E — Denim: How to Sew Extra Heavy Thread Sizes
• Organ Needle Co. — Product brochure 2017
• Organ Needle Co. — Catalog 2022